خاورمیانه در آستانه تشدید تنش؛ دیپلماسی ترامپ در آزمون ایران، تهدیدهای منطقهای افزایش یافت
فاکسنیوز: در حالی که تنشها در خاورمیانه بار دیگر افزایش یافته است، دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، شخصاً وارد روند مذاکرات با ایران شده و همزمان واشنگتن برای دستیابی به توافقی درباره بازگشایی تنگه هرمز تلاش میکند؛ مسیری که تحولات نظامی و تهدیدهای گروههای همسو با ایران در منطقه، دستیابی به آن را دشوارتر کرده است.
ترامپ اعلام کرده است که توافق با ایران برای بازگشایی تنگه هرمز هنوز نهایی نشده، اما شخصاً در مذاکرات مشارکت دارد. فاکسنیوز همچنین گزارش داده است که رئیسجمهوری آمریکا در تلاش است از مسیر دیپلماسی، به توافقی برسد که امکان بازگشت جریان کشتیرانی به این آبراه راهبردی را فراهم کند.
تنگه هرمز یکی از مهمترین مسیرهای انتقال انرژی جهان است و ادامه محدودیتها در این آبراه، نگرانیها درباره عرضه جهانی نفت و افزایش قیمت انرژی را تشدید کرده است.
افزایش نگرانیها درباره حمله به عربستان
همزمان با تلاشهای دیپلماتیک واشنگتن، نگرانیها درباره گسترش جنگ به کشورهای عرب منطقه افزایش یافته است.
بر اساس گزارشهایی که فاکسنیوز در پوشش خود منتشر کرده، عربستان سعودی در وضعیت آمادهباش در برابر احتمال حملات جدید از سوی گروههای مسلح مورد حمایت ایران قرار دارد. این تهدیدها بهویژه از سوی گروههای همسو با تهران در عراق و همچنین حوثیها در یمن مطرح شده است.
این نگرانی پس از آن افزایش یافت که گروههای مورد حمایت ایران در عراق حملاتی را علیه منافع عربستان انجام دادند و آمریکا و عربستان نیز در واکنش، مواضع گروههای همسو با ایران در عراق را هدف قرار دادند.
فاکسنیوز گزارش داده است که این حملات میتواند خطر گشوده شدن جبهههای جدید در جنگ را افزایش دهد؛ بهویژه آنکه عربستان اکنون در موقعیتی قرار گرفته که همزمان با تهدید گروههای وابسته به ایران در عراق و یمن مواجه است.
حملات آمریکا و عربستان به گروههای مورد حمایت ایران در عراق
در یکی از مهمترین تحولات اخیر، نیروهای آمریکایی و سعودی مواضع گروههای مسلح همسو با ایران در عراق را هدف قرار دادند.
به گزارش فاکسنیوز، فرماندهی مرکزی آمریکا اعلام کرد این عملیات پس از بیش از ۳۰ حمله پهپادی تحت هدایت سپاه پاسداران طی یک دوره ۷۲ ساعته انجام شد. بر اساس این گزارش، اهداف مورد حمله شامل مراکز تسلیحاتی و لجستیکی گروههای مسلح وابسته به ایران در شرق عراق بوده است.
آمریکا اعلام کرده است که گروههای وابسته به سپاه باید حملات خود را متوقف کنند، در غیر این صورت با پاسخ نظامی بیشتری روبهرو خواهند شد.
واکنش گروههای عراقی؛ «پاسخ اجتنابناپذیر است»
پس از حملات آمریکا و عربستان، گروههای مسلح مورد حمایت ایران در عراق تهدید به تلافی کردند.
کتائب حزبالله عراق اعلام کرده است که واکنش به حملات «اجتنابناپذیر» خواهد بود و هشدار داده که ممکن است منافع و «ابزارهای» آمریکا در عربستان هدف قرار گیرد. این گروه همچنین برای دولت عراق ضربالاجلی تعیین کرده بود تا درباره حفاظت از حاکمیت عراق اقدام کند.
گروه حرکة حزبالله النجباء نیز هشدار داده است که آمریکا و عربستان برای حمله به خاک عراق «بهای سنگینی» خواهند پرداخت.
بغداد: حملات آمریکا و عربستان نقض حاکمیت عراق است
دولت عراق نیز حملات آمریکا و عربستان را محکوم کرده است.
دفتر نخستوزیری عراق اعلام کرده که تنها دولت این کشور اختیار پاسخ به حملات علیه خاک عراق را دارد و از همه طرفها خواسته است از تشدید تنش خودداری کنند.
بغداد همچنین اعلام کرده است که نمیخواهد خاک عراق به میدان درگیری میان کشورهای منطقه تبدیل شود.
این وضعیت دولت عراق را در شرایط دشواری قرار داده است؛ زیرا بغداد همزمان با واشنگتن، تهران و کشورهای عربی خلیج فارس در تعامل است و تلاش میکند از تبدیل عراق به یکی از جبهههای اصلی جنگ جلوگیری کند.
حمله موشکی ایران به نیروهای آمریکایی در اردن
در تحول دیگری که به تشدید تنشها کمک کرده، نیروهای آمریکایی در اردن با حمله موشکی ایران مواجه شدند.
ترامپ در گفتوگو با فاکسنیوز پس از این حمله، از واکنشی شدید علیه ایران خبر داد و گفت نیروهای آمریکایی تنها چند دقیقه برای رهگیری موشکهای ورودی فرصت داشتند.
رئیسجمهوری آمریکا در عین حال تأکید کرده است که مذاکرات با ایران ادامه خواهد داشت؛ موضوعی که نشان میدهد دولت او همچنان تلاش میکند مسیر دیپلماتیک را در کنار فشار نظامی حفظ کند.
اختلاف بر سر تنگه هرمز
یکی از اصلیترین محورهای مذاکرات، آینده تنگه هرمز است.
بر اساس گزارش منتشرشده در پوشش فاکسنیوز، ایران پیشنهاد عمان برای ایجاد نوعی کنترل مشترک منطقهای بر تنگه هرمز را رد کرده است.
یک مقام ایرانی به رویترز گفته است که پیشنهاد کنترل ۵۰-۵۰ تنگه با عمان برای تهران «غیرمنطقی» است. بر اساس این گزارش، ایران خواهان کنترل مسیر ورودی تنگه و بخشی از مسیر خروجی آن است.
در همین حال، آمریکا به کشتیها توصیه کرده است تا حد امکان به سواحل عمان نزدیکتر حرکت کنند. نیروی دریایی سپاه نیز اعلام کرده که کنترل کامل آبراه را در اختیار دارد و در برابر آنچه «مداخله غیرقانونی» آمریکا میخواند، واکنش نشان خواهد داد.
بازار نفت در واکنش به تشدید بحران
تنشهای نظامی و بلاتکلیفی درباره آینده تنگه هرمز، بازار انرژی را نیز تحت تأثیر قرار داده است.
فاکسنیوز گزارش داده است که پس از تشدید درگیریها، قیمت نفت خام آمریکا نزدیک به ۵ درصد افزایش یافت و قیمت نفت برنت نیز به حدود ۸۸ دلار در هر بشکه رسید. نگرانی درباره اختلال در جریان نفت از طریق تنگه هرمز یکی از عوامل اصلی افزایش قیمتها عنوان شده است.
ورود مستقیمتر عربستان به جنگ
یکی از مهمترین تحولات مورد اشاره فاکسنیوز، افزایش نقش مستقیم عربستان سعودی در درگیریهاست.
بر اساس گزارش این رسانه، عربستان برای نخستین بار بهطور علنی مشارکت خود در عملیات نظامی مشترک با آمریکا علیه گروههای مورد حمایت ایران در عراق را تأیید کرده است.
این عملیات پس از حملات پهپادی علیه تأسیسات نفتی عربستان انجام شد و نشاندهنده احتمال گسترش بیشتر جنگ میان ایران و آمریکا به کشورهای عرب منطقه است.
از سوی دیگر، عربستان همزمان با تهدید حوثیهای مورد حمایت ایران در یمن نیز روبهرو است؛ مسئلهای که میتواند فشار نظامی بر ریاض را از دو محور افزایش دهد.
⸻
جمعبندی
تحولات اخیر نشان میدهد که تلاش دولت ترامپ برای استفاده همزمان از فشار نظامی و دیپلماسی در برابر ایران با آزمونی جدی روبهرو شده است. از یک سو، ترامپ شخصاً در مذاکرات مربوط به تنگه هرمز مشارکت دارد و خواهان بازگشت جریان عادی کشتیرانی است؛ از سوی دیگر، حملات ایران و گروههای همسو با تهران در منطقه خطر گسترش جنگ را افزایش داده است.
در چنین شرایطی، عربستان در معرض تهدید گروههای مورد حمایت ایران قرار گرفته، آمریکا و عربستان مواضع گروههای وابسته به ایران در عراق را هدف قرار دادهاند و بغداد نیز نسبت به نقض حاکمیت خود هشدار داده است.
تنگه هرمز همچنان در مرکز بحران قرار دارد و نتیجه مذاکرات ترامپ با ایران میتواند تأثیر مستقیمی بر مسیر درگیری، امنیت کشتیرانی و بازار جهانی انرژی داشته باشد.
