ایران شروط جدیدی برای بازگشایی تنگه هرمز مطرح کرد؛ امیدها برای بازگشت کشتیرانی عادی کاهش یافت
نیویورکپست گزارش داد که ایران با طرح مجموعهای از شروط برای بازگشایی کامل تنگه هرمز، بار دیگر بر سر راه اجرای توافق اخیر تهران و واشنگتن مانع ایجاد کرده است.
در حالی که تنها یک روز از امضای تفاهمنامه میان ایران و آمریکا برای پایان دادن به درگیریها و بازگشایی تنگه هرمز گذشته بود، نیروهای سپاه پاسداران از طریق کانالهای رادیویی دریایی هشدار دادند که این آبراه همچنان بسته خواهد ماند.
بر اساس این پیام، خروج اسرائیل از لبنان، لغو کامل محاصره دریایی و خروج نیروهای آمریکایی از خلیج فارس و منطقه از جمله شروط اصلی توافق میان ایران و آمریکا عنوان شده است.
سپاه اعلام کرد:
«تنگه هرمز تا زمانی که این شروط محقق نشوند، بسته خواهد ماند.»
همچنین از تمامی کشتیها خواسته شد برای حفظ امنیت خود به تنگه هرمز نزدیک نشوند و هشدار داده شد که هر کشتیای که این دستور را نادیده بگیرد، هدف قرار خواهد گرفت.
تناقض در مواضع تهران
این هشدار در حالی منتشر شد که اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، ساعاتی بعد اعلام کرد تردد کشتیهای تجاری در تنگه هرمز ادامه دارد.
بقایی گفت نیروهای مسلح ایران، مطابق تفاهمنامه ۱۸ ژوئن، اقدامات لازم را برای عبور امن کشتیهای تجاری انجام دادهاند و کشتیرانی در این مسیر در جریان است.
به این ترتیب، میان موضع سپاه و وزارت خارجه ایران درباره وضعیت واقعی تنگه هرمز اختلاف آشکاری ایجاد شد؛ اختلافی که میتواند نشاندهنده شکاف در ساختار تصمیمگیری جمهوری اسلامی درباره نحوه اجرای توافق با آمریکا باشد.
نیویورکپست نیز به همین اختلافات داخلی اشاره کرده و آن را یکی از عواملی دانسته که روند دستیابی به تفاهم میان تهران و واشنگتن را پیچیده کرده است.
توافق ایران و آمریکا چه بود؟
تفاهمنامهای که ۱۸ ژوئن میان دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، و مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران امضا شد، قرار بود به درگیریها پایان دهد و زمینه را برای بازگشایی تنگه هرمز فراهم کند.
بر اساس این تفاهم، آمریکا محاصره بنادر ایران را کنار گذاشت و در مقابل، ایران متعهد شد تنگه هرمز را برای کشتیرانی باز کند.
فرماندهی مرکزی آمریکا نیز اعلام کرده بود که محاصره دوماهه بنادر ایران را لغو کرده است.
با این حال، هشدار سپاه نشان داد که اجرای توافق همچنان با اختلافات جدی روبهروست؛ بهویژه در شرایطی که همزمان درگیری میان اسرائیل و حزبالله در لبنان ادامه داشت.
اهمیت تنگه هرمز
تنگه هرمز یکی از مهمترین مسیرهای انرژی جهان است و بخش بزرگی از نفت و گاز صادراتی کشورهای حاشیه خلیج فارس از این آبراه عبور میکند. بسته ماندن یا محدود شدن تردد در این مسیر میتواند مستقیماً بازار جهانی انرژی، قیمت نفت و هزینه حملونقل دریایی را تحت تأثیر قرار دهد.
در همین حال، گزارشهای دیگر حاکی از آن بود که ایران برای عبور کشتیها مقررات جدیدی نیز تعیین کرده و از شناورها خواسته است درخواست عبور خود را از ۴۸ ساعت قبل ثبت کنند.
در نتیجه، اگرچه توافق ۱۸ ژوئن میان تهران و واشنگتن قرار بود زمینه بازگشت تردد عادی در تنگه هرمز را فراهم کند، شروط جدید سپاه و اختلاف آشکار میان نهادهای ایرانی درباره وضعیت آبراه، بار دیگر چشمانداز بازگشت کامل کشتیرانی بینالمللی به این مسیر حیاتی را با ابهام روبهرو کرده است.
