جروزالمپست: آمریکا و اسرائیل برای سومین جنگ با ایران برنامه آماده دارند؛ تسلیحات پنهان تهران چالش اصلی خواهد بود

روزنامه جروزالمپست در یک گزارش تحلیلی به بررسی آمادگی نظامی آمریکا و اسرائیل برای دور سوم جنگ با جمهوری اسلامی پرداخت و نوشت که با وجود برتری هوایی این دو کشور، تأسیسات زیرزمینی موشکی و هستهای ایران، پراکندگی توان موشکی و قابلیت بازسازی سریع مراکز نظامی میتواند چالشهای مهمی در هرگونه درگیری جدید ایجاد کند.
یونا جرمی باب، نویسنده این گزارش که روز اول نوامبر ۲۰۲۶ منتشر شده است، مینویسد که سناریوی احتمالی جنگ بعدی تا حد زیادی در محافل نظامی آمریکا و اسرائیل مورد بررسی قرار گرفته و انتظار میرود بخش مهمی از راهبرد عملیاتی دو کشور مشابه عملیاتهای نظامی پیشین باشد.
بر اساس این گزارش، منابع خارجی از تمرینهای نیروی هوایی اسرائیل برای شبیهسازی حملات علیه جمهوری اسلامی خبر دادهاند. در این تمرینها، جنگندههای اسرائیلی از مسیر آسمان سوریه و عراق تا نزدیکی مرز ایران پرواز کردهاند.
جروزالمپست مینویسد اسرائیل از آوریل ۲۰۲۴ تاکنون چهار بار با استفاده از جنگندههای اف-۳۵ موفق شده است سامانههای راداری ایران را فریب دهد و از کار بیندازد. پس از آن نیز جنگندههای اف-۱۵ و اف-۱۶ این کشور حملات گستردهای را علیه اهداف مختلف انجام دادهاند.
به نوشته این روزنامه، در نخستین موج حملات در فوریه ۲۰۲۶، بیش از ۲۰۰ جنگنده اسرائیلی در عملیات علیه ایران شرکت داشتند. در آن عملیات، آمریکا و اسرائیل ایران را به چند منطقه عملیاتی تقسیم کرده بودند؛ بهطوری که اسرائیل مسئولیت مناطق غربی ایران و تهران را بر عهده داشت و نیروهای آمریکایی بر مناطق جنوبی و برخی اهداف در محدوده تهران متمرکز بودند.
این گزارش میافزاید که چنین الگویی احتمالاً در درگیری بعدی نیز تکرار خواهد شد. هدف اولیه آمریکا و اسرائیل، برقراری برتری هوایی و فراهم کردن امکان فعالیت گستردهتر پهپادها بر فراز ایران خواهد بود. پهپادها در مقایسه با جنگندهها آسیبپذیرترند، اما میتوانند برای مدت طولانی بر فراز اهداف باقی بمانند و آنها را زیر نظر بگیرند.
جروزالمپست ارزیابی میکند که ایران ابزار محدودی برای جلوگیری از تسلط هوایی جنگندههای آمریکایی و اسرائیلی در اختیار دارد، اما این برتری هوایی لزوماً به معنای از بین رفتن توانایی ایران برای وارد کردن خسارت نیست.
کوه پیکاکس؛ مهمترین نگرانی درباره برنامه هستهای ایران
بخش مهمی از گزارش به تأسیسات زیرزمینی کوه پیکاکس اختصاص دارد؛ مرکزی که به نوشته جروزالمپست، دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، بیش از هر هدف دیگری بر آن متمرکز شده است.
این روزنامه تأکید میکند که نگرانی درباره این تأسیسات لزوماً به معنای فعال بودن آن نیست. به گفته منابعی که در گزارش به آنها استناد شده، این مرکز هنوز به مرحله بهرهبرداری نرسیده است. نگرانی اصلی این است که مشخص نیست حتی جنگندههای آمریکایی و اسرائیلی با استفاده از بمبهای سنگرشکن فوقسنگین نیز بتوانند آن را بهطور کامل نابود کنند.
بر اساس این تحلیل، اگر ایران بتواند اورانیوم با غنای بالا و سانتریفیوژهای خود را به داخل این مجموعه منتقل کند و آن را به مرحله عملیاتی برساند، ممکن است امکان ادامه فعالیتهای هستهای در شرایطی فراهم شود که حملات هوایی نتوانند بهراحتی به آن دسترسی پیدا کنند.
جروزالمپست برای مقایسه به عملیات آمریکا علیه تأسیسات هستهای فردو اشاره میکند که در آن ۱۲ بمب سنگرشکن فوقسنگین موسوم به «نفوذگر مهمات عظیم» با وزن حدود ۳۰ هزار پوند استفاده شد. فردو در عمق زیادی از دل کوه ساخته شده بود و بسیاری از مقامهای ارشد نظامی اسرائیل معتقد بودند تسلیحات کوچکتر این کشور نمیتوانند آسیب تعیینکننده و بلندمدتی به آن وارد کنند.
با این حال، به نوشته این روزنامه، تأسیسات کوه پیکاکس در عمق بیشتری از زمین قرار گرفته و همین مسئله درباره توانایی بمبهای سنگرشکن آمریکایی برای نابودی کامل آن تردیدهایی ایجاد کرده است.
در این گزارش آمده است که یکی از گزینههای مطرح برای مقابله با این مجموعه، ایجاد ریزش و مسدود کردن بخشهای مختلف تأسیسات، پیش از انتقال مواد هستهای و تجهیزات حساس به داخل آن است.
نویسنده گزارش میافزاید مقامهای اسرائیلی از ترامپ خواستهاند این تأسیسات را هدف قرار دهد. هر بار که رئیسجمهوری آمریکا درباره حمله به کوه پیکاکس تهدید کرده، ایران نیز با واکنشهای تند نشان داده است که این مرکز را یکی از داراییهای راهبردی و مهم خود میداند.
شناسایی مسیرهای تهویه و ورودیهای زیرزمینی کوه پیکاکس
جروزالمپست در ادامه به بررسی جدید مؤسسه علوم و امنیت بینالمللی اشاره میکند که روز جمعه منتشر شده است.
بر اساس این بررسی، دو مسیر احتمالی تهویه هوا در شمال و جنوب خطالرأس کوه پیکاکس شناسایی شدهاند که به اعتقاد این مؤسسه میتوانند نقاط مهمی برای بررسی آسیبپذیریهای این مجموعه باشند.
این بررسی همچنین دو ورودی اصلی تونلها را در بخشهای شرقی و غربی مجموعه مشخص کرده است؛ ورودیهایی که احتمال میرود ایران از آنها برای انتقال تجهیزات و داراییهای هستهای به داخل تأسیسات استفاده کند.
بر اساس ارزیابی این مؤسسه، برای مختل کردن فعالیت این مجموعه، دستکم باید تمام این نقاط در نظر گرفته شوند. با این حال، مجموعه کوه پیکاکس تأسیساتی گسترده و پیچیده است و تصاویر ماهوارهای، بخشها و سازههای دیگری را نیز در اطراف آن نشان میدهند که ممکن است در محاسبات نظامی اهمیت داشته باشند.
تأسیسات زیرزمینی موشکی ایران؛ چالش بزرگ عملیات هوایی
بخش دیگری از تحلیل جروزالمپست به تأسیسات زیرزمینی موشکی ایران اختصاص دارد.
به نوشته این روزنامه، در اوایل سال ۲۰۲۶، آمریکا و اسرائیل تلاش کردند با حملات هوایی، تونلها و تأسیسات زیرزمینی موشکی ایران را تخریب یا مسدود کنند. اما خیلی زود مشخص شد که نیروهای عملیاتی ایران با استفاده از بولدوزرها میتوانند مسیرهای مسدودشده را ظرف چند روز و در برخی موارد حتی کمتر از یک روز دوباره بازگشایی کنند.
این گزارش میافزاید که حتی در جریان جنگ تقریباً ۴۰ روزه نیز تاکتیکهای اسرائیل تغییر اساسی نکرد و این کشور نتوانست راهکاری مؤثر برای جلوگیری از بازسازی سریع این تأسیسات پیدا کند.
جروزالمپست همچنین مینویسد ایران در فاصله جنگ ژوئن ۲۰۲۵ تا درگیری اوایل سال ۲۰۲۶، راهبرد موشکی خود را تغییر داد. تهران بهجای شلیک حملات موشکی بسیار گسترده از تعداد محدودی پایگاه مرکزی، توان موشکی خود را در مناطق مختلف کشور پراکنده کرد و در بسیاری از موارد، به شلیک تعداد محدودی موشک در هر نوبت روی آورد.
به ارزیابی این روزنامه، اگرچه حملات کوچکتر ایران در مقایسه با حملات گسترده موشکی تهدیدی متفاوت ایجاد میکردند، اما تکرار و استمرار آنها باعث شد بخشهای مختلف اسرائیل بهطور مرتب فعالیتهای عادی خود را متوقف کنند.
در این گزارش آمده است که ایران همچنین محل استقرار و تمرکز سامانههای دفاعی اسرائیل را زیر نظر گرفت و در میانه جنگ، تاکتیکهای خود را برای هدف قرار دادن مناطق دیگر تغییر داد.
به نوشته جروزالمپست، ایران در مقطعی حملات مرگباری علیه مناطق جنوبی اسرائیل انجام داد؛ آن هم تنها چند روز پس از آنکه ارتش اسرائیل به دلیل کاهش شلیک موشکهای ایران اعلام کرده بود ساکنان مناطق جنوبی میتوانند به زندگی عادی بازگردند.
این روزنامه همچنین به حملات ایران علیه پایگاههای آمریکا در چند کشور اشاره میکند و مدعی است این حملات در اوایل سال ۲۰۲۶ خساراتی دستکم به ارزش پنج میلیارد دلار بر جای گذاشتند.
نویسنده گزارش نتیجه میگیرد که حتی اگر آمریکا و اسرائیل بتوانند برتری هوایی خود را حفظ کنند، ایران همچنان ممکن است توانایی وارد کردن خسارت و ایجاد اختلال در سراسر منطقه، از جمله علیه اسرائیل، را داشته باشد.
آیا اسرائیل راهی برای نابودی دائمی شهرهای موشکی زیرزمینی ایران پیدا کرده است؟
جروزالمپست در ادامه این پرسش را مطرح میکند که آیا اسرائیل در عملیات احتمالی آینده میتواند راهی برای جلوگیری از بازسازی تأسیسات زیرزمینی موشکی ایران پیدا کند یا خیر.
این روزنامه مینویسد تجربه جنگ قبلی نشان داده است که حملات هوایی بهتنهایی برای از بین بردن دائمی این مراکز کافی نیستند و ایران توانسته است برخی مسیرهای مسدودشده را در مدت کوتاهی بازگشایی کند.
از همین رو، یکی از چالشهای اصلی اسرائیل شناسایی و نابودی سامانههای موشکی پراکنده ایران خواهد بود؛ سامانههایی که برخلاف گذشته، تنها به چند پایگاه مشخص محدود نیستند.
این گزارش همچنین به این مسئله اشاره میکند که ایران در طول جنگ توانسته است با تغییر محل و زمان حملات، بخشی از سامانههای دفاعی اسرائیل را تحت فشار قرار دهد.
احتمال طولانی شدن جنگ و اختلاف بر سر اهداف عملیات
بخش دیگری از تحلیل جروزالمپست به مدت زمان احتمالی جنگ بعدی اختصاص دارد.
این روزنامه مینویسد دونالد ترامپ خواهان عملیاتی سریع و محدود، در حدود سه روز، است؛ اما مشخص نیست جمهوری اسلامی اجازه دهد چنین عملیاتی در این مدت کوتاه به پایان برسد.
به نوشته این گزارش، مقامهای ایرانی تهدید کردهاند در صورت وقوع درگیری جدید، حملات مستقیمتری علیه کشتیهای آمریکایی، کابلهای اینترنتی زیردریایی و تأسیسات حیاتی انرژی متحدان آمریکا انجام خواهند داد.
این تحلیل همچنین به تجربه عربستان سعودی در مواجهه با حملات مرگبار و پرتلفات حوثیها علیه تأسیسات مهم اقتصادی و حملونقل این کشور اشاره میکند.
جروزالمپست این پرسش را مطرح میکند که اگر عملیات نظامی تنها سه روز ادامه پیدا کند، چه دستاوردی خواهد داشت؛ بهویژه اگر ایران همچنان بخشی از موشکهای بالستیک، داراییهای هستهای مدفونشده زیر آوار، پهپادها و توانایی ایجاد اختلال در عبور کشتیهای نظامی از تنگه هرمز را حفظ کند.
نویسنده با اشاره به برآورد خسارات اقتصادی، این سؤال را مطرح میکند که آیا افزایش خسارات ایران از حدود ۲۰۰ تا ۳۰۰ میلیارد دلار به ۲۲۰ تا ۳۲۰ میلیارد دلار میتواند موضع اساسی تهران در مذاکرات را تغییر دهد؟
به نوشته این روزنامه، بسیاری از اسرائیلیها تردید دارند که عملیاتی کوتاهمدت بتواند رفتار ایران را تغییر دهد و معتقدند تنها یک عملیات طولانیتر و مستمر ممکن است به اهداف موردنظر دست پیدا کند.
احتمال نیاز به عملیات زمینی برای مقابله با اورانیوم مدفونشده
جروزالمپست در بخش دیگری از گزارش به دیدگاه برخی مقامهای اسرائیلی، از جمله یوآو گالانت، وزیر دفاع پیشین اسرائیل، اشاره میکند.
بر اساس این دیدگاه، برای خنثی کردن بخشی از اورانیوم با غنای بالای ایران که در اعماق زمین مدفون شده است، ممکن است عملیات زمینی ضروری باشد و حملات هوایی بهتنهایی نتوانند این هدف را محقق کنند.
این مسئله نشان میدهد که حتی با وجود برتری هوایی آمریکا و اسرائیل، نابودی کامل داراییهای هستهای ایران همچنان با موانع فنی و عملیاتی روبهرو خواهد بود.
آیا آمریکا و اسرائیل زیرساختهای انرژی ایران را هدف قرار میدهند؟
در بخش پایانی، جروزالمپست به اختلافنظرهای احتمالی درباره دامنه اهداف جنگ آینده میپردازد و این پرسش را مطرح میکند که آیا آمریکا و اسرائیل سرانجام تأسیسات اصلی انرژی ایران را نیز هدف قرار خواهند داد؟
این روزنامه مینویسد برخی مقامهای موساد پیشتر معتقد بودند حمله به زیرساختهای انرژی میتواند روند تغییر حکومت ایران را تسریع کند.
با این حال، یک نگرانی جدی نیز وجود دارد: حمله به زیرساختهای حیاتی و انرژی ممکن است باعث شود بخش بیشتری از جامعه ایران در برابر مداخله خارجی موضع بگیرد و حمایت از حکومت افزایش یابد.
نویسنده همچنین به این احتمال اشاره میکند که دونالد ترامپ بخواهد درگیری را زودتر از زمانی که اسرائیل مدنظر دارد، پایان دهد؛ بهویژه آنکه به نوشته گزارش، ترامپ و برخی مشاورانش ظاهراً علاقه یا اعتقاد کمتری به امکان تغییر حکومت ایران در آینده نزدیک نشان میدهند.
این گزارش در ادامه به نگرانیهای احتمالی در اسرائیل اشاره میکند؛ از جمله اینکه اگر اسرائیلیها برای پنجمین بار در سه سال گذشته هدف موشکهای بالستیک ایران قرار بگیرند، اما عملیات نظامی جدید نتواند دستاورد روشنی در زمینه پایان دادن به تهدید هستهای، تهدید موشکی یا تغییر حکومت ایران داشته باشد، چه واکنشی نشان خواهند داد؟
جروزالمپست در جمعبندی تحلیل خود مینویسد که دور سوم جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران میتواند تهدید هستهای جمهوری اسلامی و بهویژه تهدید موشکهای بالستیک این کشور را برای مدت بیشتری به تعویق بیندازد، اما همچنان مشخص نیست اسرائیل موفقیت چنین عملیاتی را با چه معیارهایی ارزیابی خواهد کرد.




