فایننشال تایمز: گزینه تغییر رژیم در ایران دوباره روی میز ترامپ
روزنامه فایننشال تایمز در تحلیلی نوشت که با شکست تلاشهای دیپلماتیک برای پایان دادن به جنگ ایران و آمریکا، ایده تغییر رژیم در ایران بار دیگر به یکی از گزینههای مورد بررسی در دولت دونالد ترامپ تبدیل شده است؛ هرچند واشنگتن همچنان فاقد یک راهبرد روشن برای دستیابی به پیروزی در این جنگ است.
به نوشته این روزنامه، از سرگیری درگیریها موجب شده مقامهای آمریکایی در حال بازنگری در اهداف خود باشند. مارک اسپر، وزیر دفاع دولت نخست ترامپ، در نشست «مجمع امنیتی اسپن» گفت اگر آمریکا بتواند تنگه هرمز را بدون دریافت عوارض از سوی ایران باز نگه دارد و برنامه هستهای ایران را به محدودیتهایی مشابه توافق هستهای دوران باراک اوباما بازگرداند، این نتیجه میتواند موفقیت تلقی شود. به اعتقاد فایننشال تایمز، این اهداف در واقع به معنای بازگرداندن شرایط به وضعیت پیش از آغاز جنگ است.
با این حال، این گزارش تأکید میکند که حتی تحقق این اهداف نیز با تردیدهای جدی روبهرو است. ایران مصمم است از کشتیهای عبوری در تنگه هرمز عوارض دریافت کند؛ اقدامی که میتواند درآمدی چند میلیارد دلاری برای تهران ایجاد کرده و اهرم فشاری دائمی بر یکی از مهمترین مسیرهای انتقال انرژی جهان در اختیار جمهوری اسلامی قرار دهد.
فایننشال تایمز مینویسد اگرچه آمریکا بارها اعلام کرده چنین وضعیتی را نخواهد پذیرفت، اما حملات هوایی به تنهایی بعید است بتواند این مسیر راهبردی را به طور کامل باز نگه دارد. از سوی دیگر، کاخ سفید نیز در حال حاضر تمایلی به ورود نیروهای زمینی به جنگ ندارد. به گفته بری مککافری، ژنرال بازنشسته ارتش آمریکا، هرگونه عملیات زمینی برای کنترل تنگه هرمز به حدود ۶۰۰ هزار نیرو و دستکم یک سال زمان نیاز خواهد داشت.
این روزنامه همچنین به افزایش نگرانیها درباره توان موشکی و پهپادی ایران اشاره کرده و نوشته است مقامهای آمریکایی معتقدند تهران با کمک فناوریهای روسیه و چین در حال توسعه نسل جدیدی از موشکها و پهپادهای دقیقتر و دوربردتر است؛ تسلیحاتی که در آینده میتوانند اهداف راهبردی مانند راکتور هستهای دیمونا در اسرائیل یا پایگاه نظامی آمریکا در دیهگو گارسیا را تهدید کنند.
به نوشته فایننشال تایمز، همین نگرانیها باعث شده است که در واشنگتن بار دیگر موضوع تغییر رژیم در ایران به عنوان یکی از گزینههای قابل بررسی مطرح شود. این گزارش میافزاید سرنگونی جمهوری اسلامی، هدف اولیه دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو در آغاز جنگ بود، اما امید آنها به شکلگیری یک قیام مردمی پس از حملات نظامی به سرعت از بین رفت و در نتیجه، مسیر دیپلماسی برای مدتی جایگزین آن شد.
اکنون، با شکست تلاشهای دیپلماتیک، برخی از مقامهای دولت ترامپ بار دیگر از سناریوی تغییر حکومت حمایت میکنند. به گفته فایننشال تایمز، نخستین بخش این راهبرد تشدید فشار اقتصادی است. آمریکا بار دیگر صادرات نفت ایران را هدف تحریمهای سختگیرانه قرار داده و معتقد است میتواند طی چند ماه آینده بخش عمده درآمدهای نفتی ایران را قطع کرده و اقتصاد این کشور را با بحرانی عمیق روبهرو کند.
در کنار فشار اقتصادی، واشنگتن و اسرائیل به دنبال یافتن افرادی در داخل ساختار قدرت ایران هستند که حاضر به همکاری با آنها باشند. این روزنامه مدعی شده است که اسرائیل حتی تلاش کرده بود محمود احمدینژاد، رئیسجمهور پیشین ایران، را برای همکاری جذب کند، اما این تلاش به نتیجه نرسید.
فایننشال تایمز همچنین گزارش داده است که ایده حمایت از ناآرامیهای داخلی نیز دوباره در حال بررسی است. در ابتدای جنگ، اسرائیل پیشنهاد داده بود از نیروهای کرد حمایت تسلیحاتی شود، اما این طرح از سوی واشنگتن رد شد. اکنون، با محدود شدن گزینههای آمریکا، احتمال بازگشت این پیشنهاد بار دیگر مطرح شده است.
در بخش پایانی این تحلیل، فایننشال تایمز هشدار میدهد که هر مرحله از تشدید درگیری میان ایران و آمریکا، خطر گرفتار شدن واشنگتن در یک جنگ فرسایشی دیگر در خاورمیانه را افزایش میدهد. علاوه بر این، مصرف گسترده مهمات راهبردی آمریکا در این جنگ، توان نظامی این کشور را برای مقابله با بحرانهای احتمالی دیگر، بهویژه در شرق آسیا، کاهش داده است.
به نوشته این روزنامه، آمریکا در هفتههای نخست جنگ حدود ۳۰ درصد از ذخیره موشکهای کروز تاماهاوک و نزدیک به ۵۰ درصد از موشکهای رهگیر سامانه پاتریوت خود را مصرف کرده است؛ تسلیحاتی که بخش مهمی از آنها برای مقابله با احتمال درگیری با چین بر سر تایوان در نظر گرفته شده بود.
فایننشال تایمز در پایان نتیجه میگیرد که اگرچه جنگ با ایران اکنون مهمترین بحران سیاست خارجی دولت ترامپ است، اما ادامه این درگیری میتواند نهتنها احتمال تغییر رژیم در ایران را دوباره به دستور کار واشنگتن بازگرداند، بلکه همزمان آمریکا را در معرض بحرانهای امنیتی بزرگتری در سالهای آینده قرار دهد.
