موج سرطان پس از ۱۱ سپتامبر؛ آلودگیهای برجایمانده از حملات همچنان قربانی میگیرد
بیست و پنج سال پس از حملات تروریستی ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ و فرو ریختن برجهای مرکز تجارت جهانی، پیامدهای بهداشتی آن فاجعه همچنان ادامه دارد و شمار قابلتوجهی از افرادی که در معرض گردوغبار ناشی از این حملات قرار گرفتند، اکنون با بیماریهای جدی، بهویژه سرطان، مواجه هستند.
پس از فرو ریختن ساختمانها، ابری از گردوغبار بخشهایی از منهتن جنوبی را فرا گرفت. این گردوغبار از پنجرههای شکسته و سیستمهای تهویه وارد ساختمانها شد و روی فرشها، پردهها و مبلمان نشست.
بررسیهای بعدی نشان داد این گردوغبار حاوی ذرات بسیار ریز مصالح ساختمانی، فرآوردههای ناشی از سوختن سوخت هواپیما و فلزات سنگینی مانند کادمیوم، سرب و جیوه بوده است.
مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای آمریکا برآورد میکند که تا ۴۰۰ هزار نفر در معرض این آلودگیها قرار گرفتهاند. در میان آنها آتشنشانان، نیروهای امدادی و همچنین افرادی بودند که در نزدیکی محل حادثه زندگی، کار یا تحصیل میکردند و پس از حملات به خانهها و محلهای کار خود بازگشتند.
بر اساس دادههای برنامه بهداشت مرکز تجارت جهانی، از میان حدود ۵۴ هزار نفری که بهعنوان بازمانده واجد شرایط دریافت کمکهای مالی و درمانی شناخته شدهاند، اکنون حدود نیمی به سرطان مبتلا هستند؛ رقمی که تقریباً سه برابر تعداد مبتلایان به سرطان در پنج سال پیش است.
افزایش سرطان با بالا رفتن سن طبیعی است، اما پژوهشگران میگویند شواهدی وجود دارد که نشان میدهد بخشی از این سرطانها ممکن است با قرار گرفتن طولانیمدت در معرض گردوغبار سمی پس از حملات ارتباط داشته باشد.
افزایش یک سرطان نادر در میان بازماندگان
یکی از نگرانیهای اصلی پس از حملات، انتشار صدها تُن آزبست از ساختمانهای مرکز تجارت جهانی بود. آزبست مادهای است که در ساختوساز برای مقاومسازی در برابر آتش استفاده میشد.
الیاف بسیار ریز آزبست میتوانند وارد بافتهای بدن شوند و با ایجاد التهاب مزمن، خطر ابتلا به برخی سرطانها را افزایش دهند. این ماده همچنین عامل ابتلا به مزوتلیوما، نوعی سرطان نادر و تهاجمی در پوشش اطراف اندامهای داخلی، بهویژه ریه و شکم، است.
مزوتلیوما از معدود سرطانهایی است که ارتباط آن با یک عامل محیطی مشخص، یعنی قرار گرفتن در معرض آزبست، بسیار شناختهشده است. به همین دلیل، پژوهشگران آن را یکی از شاخصهای مهم برای بررسی پیامدهای طولانیمدت آلودگیهای ناشی از ۱۱ سپتامبر میدانند.
ژاکلین مولین، مدیر برنامه بهداشت مرکز تجارت جهانی در سامانه سلامت نورثول، گفت تاکنون ۳۸ مورد مزوتلیوما در میان نزدیک به ۱۵۵ هزار نفر ثبتشده در این برنامه شناسایی شده است. به گفته او، میزان مشاهده این بیماری در این گروه در حال حاضر حدود سه برابر میزان آن در جمعیت عمومی است.
با این حال، پژوهشگران هشدار میدهند که هنوز برای مشاهده تمام پیامدهای آلودگیهای ۱۱ سپتامبر زود است.
راجا فلورس، رئیس بخش جراحی قفسه سینه در سامانه سلامت مانتساینای، گفت دوره نهفتگی مزوتلیوما میتواند ۲۵ تا ۵۰ سال طول بکشد.
او گفت مواردی که اکنون مشاهده میشوند ممکن است تنها آغاز موج بیماریهای مرتبط با این فاجعه باشند.
داستان یک بازمانده؛ ۱۵ سال تا تشخیص سرطان
یکی از بازماندگان، مردی بود که هنگام حملات ۲۳ سال داشت و در فاصله چند بلوکی از برجهای مرکز تجارت جهانی زندگی میکرد.
او در روز ۱۱ سپتامبر در معرض ابر بزرگ گردوغبار قرار گرفت. پس از حملات حدود یک هفته خانه خود را ترک کرد، اما هنگام بازگشت، لایهای از گردوغبار را روی سطوح خانه مشاهده کرد.
او خانه را تمیز کرد، اما برای پاکسازی تخصصی اقدام نکرد. به گفته خودش، گردوغبار مرکز تجارت جهانی بیش از یک ماه در خانهاش وجود داشت و او برای چند ماه تقریباً هر روز ذرات آن را در هوا میدید.
این مرد سیگار نمیکشید و اضافهوزن نداشت و به نظر میرسید عامل خطر مهم دیگری برای ابتلا به بیماری نداشته باشد.
در سال ۲۰۱۲، یعنی ۱۱ سال پس از حملات، دچار درد و نفخ شکمی شد. چهار سال بعد، زمانی که پزشکان برای درمان چیزی که احتمال میدادند فتق باشد یک عمل کمتهاجمی انجام دادند، با بیماری دیگری مواجه شدند.
او در سال ۲۰۱۶ و در ۳۸ سالگی به مزوتلیومای دیواره شکم مبتلا شد.
پزشکان برای درمان او تومورها را با جراحی خارج کردند و سپس نوعی شیمیدرمانی موسوم به «شستوشوی گرم» انجام دادند؛ در این روش، داروهای ضدسرطان گرمشده داخل حفره شکم قرار میگیرند تا سلولهای سرطانی باقیمانده از بین بروند.
مورد او در مطالعهای درباره مزوتلیوما در بازماندگان ۱۱ سپتامبر که در سال ۲۰۲۴ منتشر شد، همراه با سه بیمار دیگر بررسی شده بود. او در زمان انتشار گزارش زنده بود و به درمان پاسخ مناسبی داده بود، اما دو نفر از چهار بیمار بر اثر سرطان جان خود را از دست داده بودند.
هشدار درباره خطر آزبست از سال ۲۰۰۱ وجود داشت
اسناد تازه منتشرشده نشان میدهد برخی کارشناسان دولتی آمریکا در همان ماههای نخست پس از حملات درباره خطر آلودگیها هشدار داده بودند.
در یادداشتی که در دسامبر ۲۰۰۱ تهیه شده بود، کیت جنکینز، دانشمند محیطزیست در سازمان حفاظت محیط زیست آمریکا، میزان احتمالی خطر برای افرادی را که پس از حملات در نزدیکی برجهای دوقلو زندگی یا کار میکردند محاسبه کرده بود.
در یکی از سناریوهای این محاسبات، فردی که در روز حملات در ابر اولیه گردوغبار گرفتار شده بود، سپس برای چند روز خانه خود را ترک کرده و بعد برای تمیز کردن آن بازگشته بود، با افزایش قابلتوجه خطر ابتلا به مزوتلیوما روبهرو میشد.
در این سناریو، خطر اضافی ابتلا به مزوتلیوما حدود یک مورد در هر ۱۰۰ نفر برآورد شده بود. اگر فرد به مدت ۱۵ سال دیگر در همان خانه زندگی میکرد، این خطر در محاسبات جنکینز به یک مورد در هر ۱۰ نفر میرسید.
آزمایشهای اولیه آلودگیها کامل نبودند
اسناد جدید که اخیراً در پی شکایتهای قانونی یک گروه مدافع سلامت منتشر شدهاند، همچنین پرسشهایی درباره نحوه آزمایش آلودگیها و اطلاعرسانی مقامهای دولتی مطرح میکنند.
یک هفته پس از حملات، کریستین ویتمن، رئیس وقت سازمان حفاظت محیط زیست آمریکا، اعلام کرده بود آزمایشهای انجامشده در نیویورک و واشنگتن نشان نمیدهد مردم در معرض «مقادیر بیش از حد آزبست یا سایر مواد مضر» قرار گرفتهاند.
اما تحقیقات بعدی نشان داد بخشی از این ارزیابیها بر آزمایشهایی استوار بوده که محدودیتهایی داشتهاند.
در مراحل اولیه، تمرکز اصلی سازمان حفاظت محیط زیست بر میزان آزبست موجود در هوای بیرون ساختمانها بود و داخل بسیاری از ساختمانها به اندازه کافی بررسی نشد؛ در حالی که آلایندهها میتوانستند در فضای داخلی ساختمانها تجمع کرده و برای مدت طولانی باقی بمانند.
همچنین برخی آزمایشهای اولیه با استفاده از روشهایی انجام شد که قادر به شناسایی الیاف بسیار ریز آزبست نبودند.
آزمایشهای دقیقتر با استفاده از میکروسکوپ الکترونی عبوری بعداً نشان داد میزان آزبست در دو ساختمان مسکونی نزدیک مرکز تجارت جهانی بهطور قابلتوجهی بالا بوده است.
طبق اظهارات جنکینز، کارشناسان آزبست در این بررسیها به ازای هر یک رشته آزبست که آزمایشهای اولیه سازمان حفاظت محیط زیست شناسایی کرده بودند، حدود ۹ رشته پیدا کردند.
کارشناسان توصیه کرده بودند فضاهای داخلی توسط متخصصان آموزشدیده در زمینه پاکسازی آزبست تمیز شوند و ساکنان تا زمان تأیید ایمنی، به خانههای خود بازنگردند.
با این حال، مقامهای نیویورک به مردم توصیه کردند خانههای خود را با تی و دستمال مرطوب و در صورت امکان با جاروبرقیهای دارای فیلتر هپا تمیز کنند.
پیامدهای ۱۱ سپتامبر هنوز پایان نیافته است
متخصصان بهداشت محیط معتقدند بسیاری از ساکنان ممکن است ماهها پس از حملات همچنان در معرض مواد سمی باقیمانده در خانههای خود بوده باشند.
جارو کردن، جاروبرقی کشیدن یا حتی راه رفتن روی فرشهای آلوده میتوانست ذرات تهنشینشده را دوباره وارد هوا کند.
ریچارد پلتیه، استاد علوم بهداشت محیط، گفت مواد تشکیلدهنده گردوغبار مرکز تجارت جهانی با ذرات معمول موجود در هوای شهری تفاوت داشت. در جریان فروپاشی ساختمانها، بتن، گچ، الیاف شیشه، فرش، مواد شیمیایی و سایر مصالح ساختمانی به ذرات بسیار ریز تبدیل شدند و در کنار آنها، آزبست، فلزات و محصولات ناشی از سوختن مواد مختلف نیز وارد محیط شد.
به گفته او، هزاران تُن از موادی که اساساً برای استنشاق انسان ساخته نشده بودند، در جریان فروپاشی ساختمانها خرد، سوخته و در سطح وسیعی از یک منطقه پرجمعیت شهری پراکنده شدند.
پلتیه تأکید کرد که مرگومیر ناشی از فاجعه مرکز تجارت جهانی با فرو ریختن ساختمانها در ۱۱ سپتامبر پایان نیافت؛ پیامدهای بهداشتی این حادثه طی ۲۵ سال گذشته همچنان در حال افزایش بوده است.
