دیدار محرمانه ویتکاف با مقام ارشد امارات درباره گامهای بعدی در قبال ایران
آکسیوس: استیو ویتکاف، فرستاده ویژه کاخ سفید، آخر هفته گذشته در دیداری اعلامنشده با شیخ طحنون بن زاید آل نهیان، مشاور امنیت ملی امارات متحده عربی، درباره گامهای بعدی در قبال بحران ایران گفتوگو کرده است.
به گزارش دو منبع آگاه، این دیدار در جزیره ساردینیا در دریای مدیترانه انجام شده و کاخ سفید تاکنون درباره آن اطلاعرسانی نکرده بود.
اهمیت این دیدار از آنجاست که دولت دونالد ترامپ همزمان در تلاش است تنگه هرمز را دوباره برای عبور نفتکشها باز و مسیر کشتیرانی را هدایت کند و فشار اقتصادی بر ایران را افزایش دهد.
امارات متحده عربی یکی از مهمترین شرکای آمریکا در عملیات تحت رهبری واشنگتن برای بازگشایی مسیر عبور نفتکشها از تنگه هرمز محسوب میشود و همچنین نقش مهمی در اجرای کارزار فشار اقتصادی آمریکا علیه ایران دارد.
طحنون بن زاید؛ یکی از قدرتمندترین چهرههای امارات
شیخ طحنون بن زاید آل نهیان، از چهرههای بسیار بانفوذ امارات است. او برادر محمد بن زاید آل نهیان، رئیس امارات، است و علاوه بر سمت مشاور امنیت ملی این کشور، معاون حاکم ابوظبی نیز محسوب میشود.
طحنون همچنین بر بخش قابل توجهی از منافع سرمایهگذاری و فناوری گسترده امارات نظارت دارد.
به گفته منابع آگاه، ویتکاف و طحنون در این دیدار درباره گامهای بعدی در بحران ایران و همچنین چند موضوع دیگر رایزنی و تبادل نظر کردند.
کاخ سفید به درخواست آکسیوس برای اظهارنظر درباره این دیدار پاسخ نداده است.
تشدید فشار اقتصادی آمریکا علیه ایران
این دیدار چند روز پس از آن انجام شد که اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، از آغاز طرحی با عنوان «عملیات طرد اقتصادی» خبر داد؛ طرحی که هدف آن اعمال تحریمهای سنگین علیه کشورها و نهادهایی است که با جمهوری اسلامی ایران تجارت میکنند.
به گفته یک منبع آگاه، بسنت پیش از اعلام این طرح با طحنون بن زاید نیز تلفنی گفتوگو کرده بود.
همزمان با دیدار ویتکاف و طحنون، وزارت خزانهداری آمریکا اقداماتی را برای قطع دسترسی شعب اماراتی بانک مصری به نظام مالی آمریکا آغاز کرد. این اقدام به دلیل فعالیتهای تجاری این بانک با ایران انجام شد و در صورت نهایی شدن، تراکنشهای دلاری آن را مسدود خواهد کرد.
بانک مرکزی امارات نیز اعلام کرد که بررسی فوری تراکنشهای شعب این بانک مصری با ایران را آغاز خواهد کرد.
امارات تجارت با ایران را متوقف کرد
آکسیوس گزارش داده است که چند روز پیش از اعلام تحریمهای جدید دولت ترامپ، امارات تصمیم گرفته بود تمام تجارت، مبادلات تجاری و تراکنشهای مالی با ایران را متوقف کند.
این تصمیم تحول مهمی محسوب میشود؛ زیرا امارات، بهویژه دبی، طی سالهای گذشته یکی از مراکز اصلی تجارت و صادرات مجدد کالا به ایران بوده است.
ارزش تجارت میان امارات و ایران در سال ۲۰۲۴ به حدود ۲۸ میلیارد دلار رسیده بود.
یک منبع دیگر به آکسیوس گفت مقامهای اماراتی به دولت ترامپ اعلام کردهاند که برای مؤثر بودن کارزار فشار اقتصادی علیه ایران، تمام کشورهای مهمی که با جمهوری اسلامی تجارت میکنند باید در این طرح مشارکت کنند.
درخواست ایران برای کاهش تنش و کمک غذایی و دارویی
به گفته دو منبع آگاه، تحریمهای ثانویهای که دولت ترامپ در حال آمادهسازی آن بود، در تصمیم امارات برای قطع روابط تجاری با ایران تأثیر داشت، اما دلیل اصلی این تصمیم نبود.
بر اساس این گزارش، روز ۱۱ اوت، هیأتی از ایران برای انجام مذاکرات دیپلماتیک کمسروصدا به ابوظبی سفر کرده بود.
منابع آگاه میگویند مقامهای ایرانی در این مذاکرات اعلام کردند که خواهان کاهش تنش و بهبود روابط با امارات هستند؛ این درخواست پس از آن مطرح شد که ایران در جریان جنگ، هزاران موشک و پهپاد به سمت امارات شلیک کرده بود.
مقامهای ایرانی همچنین از امارات خواسته بودند برای تأمین مواد غذایی و دارو به ایران کمک کند و با تحریمهای آمریکا علیه جمهوری اسلامی همکاری نکند.
با این حال، به گفته منابع، امارات این درخواست را بلافاصله رد کرد.
خشم ابوظبی از حملات سپاه به نفتکشها
اما طی چند روز بعد، سپاه پاسداران حملات خود به نفتکشهای متعلق به شرکت ملی نفت امارات را که قصد عبور از تنگه هرمز داشتند، افزایش داد.
این موضوع خشم شدید مقامهای اماراتی را به دنبال داشت و در نهایت، به گفته منابع آگاه، ابوظبی تصمیم گرفت تمام فعالیتهای تجاری خود با ایران را متوقف کند.
آمریکا به کشورهای مختلف هشدار داد
در همین حال، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، اوایل هفته جاری به تمام سفارتخانههای آمریکا در سراسر جهان دستور داد درباره طرح «عملیات طرد اقتصادی» یک یادداشت رسمی دیپلماتیک را در بالاترین سطح به دولتهای محل مأموریت خود ارائه کنند.
به گفته مقامهای آمریکایی، سفارتخانهها موظف شدهاند از کشورهای مختلف بخواهند «فوراً و بهصورت نظاممند» تمام تجارت خود با ایران را قطع کنند و فعالیتهای تجاری غیرقانونی مرتبط با جمهوری اسلامی را شناسایی کنند.
مقامهای آمریکایی هشدار دادهاند کشورها، شرکتها و افرادی که همچنان با ایران تجارت کنند، ممکن است با تحریمهای آمریکا مواجه شده و دسترسی آنها به نظام مالی و دلار آمریکا قطع شود.
به گفته یکی از مقامهای آمریکایی، پیام ویژهای نیز برای سفارتخانهها و نمایندگیهای آمریکا در ابوظبی، مسقط، هنگکنگ، دوحه، لندن، برلین و چند پایتخت در آسیای مرکزی ارسال شده است.
در این پیام از دولتهای میزبان خواسته شده شعب بانکهای ایرانی ملی و صادرات را که با سپاه پاسداران ارتباط دارند، تعطیل کنند.
تشکیل کارگروه ویژه دولت ترامپ
یک مقام آمریکایی گفت دولت ترامپ همچنین در حال تشکیل یک کارگروه بینسازمانی است تا اجرای طرح فشار اقتصادی علیه ایران و اعمال و نظارت بر تحریمهای مرتبط با آن را هماهنگ کند.
بر اساس گزارش آکسیوس، این اقدامات نشان میدهد دولت ترامپ در کنار فشار نظامی، در حال گسترش یک کارزار اقتصادی و دیپلماتیک گسترده علیه جمهوری اسلامی ایران است.
