رویترز: سپاه پاسداران در هدایت عملیات حوثیها در ساحل دریای سرخ نقش مستقیم دارد
پیشروی سریع حوثیهای یمن در امتداد ساحل دریای سرخ در هفته جاری، با هدایت مستقیم سپاه پاسداران ایران انجام شده است؛ اقدامی که به گفته منابع یمنی، ایرانی و منطقهای، بخشی از تلاش تهران برای گشودن جبههای تازه در جنگ خود با ایالات متحده است.
رویترز در گزارشی اختصاصی به نقل از چندین منبع آگاه گزارش داد که حوثیها با تصرف شهر بندری مخا در جنوبغربی یمن، موقعیت خود را در اطراف تنگه راهبردی بابالمندب تقویت کردهاند؛ آبراهی که اختلال در آن میتواند فشار بیشتری بر عرضه جهانی انرژی وارد کند، آن هم در شرایطی که محاصره تنگه هرمز توسط ایران پیشتر بخش مهمی از مسیرهای انرژی جهان را تحت تأثیر قرار داده است.
این تحولات در حالی رخ داده که حدود شش ماه از آغاز درگیری گستردهتر میان ایالات متحده و نیروهای همسو با ایران در منطقه میگذرد و حوثیها اکنون ظاهراً بر تثبیت کنترل خود بر مسیرهای دریایی اطراف بابالمندب متمرکز شدهاند. در مقابل، نیروهای دولت یمن که از حمایت عربستان سعودی برخوردارند، عملیات خود را بیشتر در جبهههای شمالی متمرکز کردهاند.
درخواست تهران برای تشدید حملات علیه عربستان
بر اساس اظهارات دو منبع ایرانی، تهران هفته گذشته از حوثیها خواسته است حملات خود علیه عربستان سعودی، متحد نزدیک آمریکا، را تشدید کنند.
این دو منبع گفتهاند ایران در همین چارچوب وعده داده است بودجه، تسلیحات و افسران ارشد نظامی بیشتری در اختیار حوثیها قرار دهد.
ایران حوثیها را یک متحد خود میداند، اما در موضع رسمی، هدایت نظامی مستقیم این گروه را رد کرده و میگوید حوثیها «نیروی نیابتی» ایران نیستند.
با این حال، یک دیپلمات منطقهای که از سوی تهران در جریان تحولات قرار گرفته، به رویترز گفته است که چند فرمانده ارشد سپاه پاسداران پیش از این به یمن سفر کردهاند تا بر حملات حوثیها علیه عربستان نظارت کنند و در هدایت آنها نقش داشته باشند.
به گفته این دیپلمات، این حضور نظامی پس از هفتهها گفتوگو درباره راهبرد نظامی صورت گرفته است.
نقش عبدالرضا شهلایی
پنج منبع نظامی در دولت یمن که مورد حمایت عربستان سعودی قرار دارد و از سوی جامعه بینالمللی به رسمیت شناخته میشود، گفتهاند سپاه پاسداران در هدایت عملیات جدید حوثیها در امتداد ساحل دریای سرخ نقش داشته است.
این منطقه، دشتی باریک و نسبتاً هموار در امتداد ساحل دریای سرخ است که تهامه نام دارد.
به گفته این منابع، عملیات جدید با یک حمله گسترده موشکی آغاز شده است.
منابع نظامی یمنی با استناد به ارتباطات رهگیریشده و اظهارات حوثیهای اسیرشده گفتهاند که معتقدند تلاش ایران در این عملیات توسط عبدالرضا شهلایی، از فرماندهان ارشد سپاه پاسداران و عضو نیروی قدس، هدایت شده است.
منابع ایرانی که رویترز با آنها گفتوگو کرده، در زمان انتشار گزارش نتوانستند این موضوع را بهطور مستقل تأیید کنند؛ با این حال، پیشتر شهلایی را از اعضای نیروی قدس معرفی کرده و گفته بودند او طی سالهای گذشته مدتی در یمن حضور داشته است.
انتقال تسلیحات و نیرو به یمن
منابع ایرانی همچنین گفتهاند سپاه پاسداران، با وجود محاصره هوایی و دریایی مناطق تحت کنترل حوثیها، همچنان توانسته است تسلیحات و نیرو را به داخل و خارج یمن منتقل کند.
این منابع درباره شیوه انتقال این نیروها و تسلیحات جزئیات بیشتری ارائه نکردهاند.
احمد ناجی، تحلیلگر امور یمن در گروه بینالمللی بحران، به رویترز گفته است پیشروی حوثیها در ساحل غربی یمن نمیتواند صرفاً نتیجه برنامهریزی در هفتهها یا ماه اخیر باشد.
او تصرف مخا را یک نقطه عطف مهم در جنگ یمن توصیف کرده و گفته است تحول تواناییهای نظامی حوثیها تا حد زیادی به سلاحهای جدیدی مربوط میشود که این گروه یا مستقیماً از ایران دریافت کرده یا از طریق شبکههای مختلف قاچاق به دست آورده است.
ناجی بهویژه به استفاده گسترده حوثیها از پهپادها در عملیات اخیر اشاره کرده است.
درخواست کمک هوایی از عربستان
همزمان با آغاز پیشروی حوثیها به سمت مخا در هفته گذشته، دولت یمن از عربستان سعودی درخواست کمک بیشتر، از جمله پشتیبانی هوایی، کرده است.
دو مقام یمنی به رویترز گفتهاند دولت یمن خواستار حملات هوایی عربستان علیه مواضع حوثیها در مناطق تحت کنترل این گروه، از جمله صنعا و برخی اهداف راهبردی مانند انبارهای نفت، بوده است.
اما عربستان به جای ورود به یک کارزار هوایی گسترده، عمدتاً به ارائه پشتیبانی لجستیکی، تسلیحاتی و اطلاعاتی اکتفا کرده و حملات هوایی محدودی را در جبهههای شمالی، بهویژه در استانهای جوف و مأرب، انجام داده است.
به گفته مقامهای یمنی، این مناطق از نظر دولت اهمیت کمتری نسبت به ساحل دریای سرخ دارند.
این مقامها معتقدند ریاض نگران آن است که تشدید گسترده درگیری با حوثیها موجب شود این گروه حملات پهپادی شدیدتری را علیه خاک عربستان انجام دهد.
مقامهای سعودی در زمان انتشار گزارش رویترز به درخواست این خبرگزاری برای اظهارنظر درباره تمرکز عملیات نظامی عربستان بر جبهه شمالی و نه ساحل دریای سرخ پاسخ نداده بودند.
وضعیت نظامی همچنان نامشخص است
رویترز مینویسد ارزیابی دقیق وضعیت نظامی در یمن دشوار است؛ زیرا پس از آتشبس سال ۲۰۲۲، جنگ گسترده برای چند سال فروکش کرده بود.
ایران و عربستان سعودی هر دو در سالهای گذشته از نیروهای مورد حمایت خود در یمن پشتیبانی کردهاند، اما ائتلاف طرفدار دولت یمن با اختلافات و شکافهای داخلی روبهرو بوده است.
احمد ناجی میگوید درگیریهای قبلی در منطقه تهامه نیز بارها با پیشرویهای ناگهانی و عقبنشینی نیروها همراه بوده است و هنوز مشخص نیست نیروهای مورد حمایت عربستان بتوانند این بار بهسادگی حوثیها را از مناطق تصرفشده بیرون برانند.
او معتقد است اگر دولت یمن حمایت مورد نیاز را از عربستان دریافت کند، ممکن است بتواند بخشی از مناطق را پس بگیرد، اما این کار در شرایط فعلی آسان نخواهد بود.
اهمیت تصرف مخا و بابالمندب
اهمیت اصلی این تحول در موقعیت جغرافیایی مخا و بابالمندب است. تصرف مخا به حوثیها امکان میدهد حضور خود را در بخش مهمی از ساحل دریای سرخ تثبیت کنند و فشار بیشتری بر یکی از مهمترین مسیرهای دریایی جهان وارد کنند.
رویترز در گزارش جداگانهای نیز تأکید کرده است که پیشروی حوثیها در ساحل غربی یمن و نزدیک شدن آنها به بابالمندب، خطر اختلال بیشتر در مسیرهای حملونقل دریایی و صادرات نفت منطقه را افزایش داده است.
