کارشناسان هستهای به ترامپ هشدار دادند: اجازه ندهید ایران مذاکرات را از پرونده هستهای منحرف کند
فاکس نیوز – همزمان با ادامه مذاکرات میان تهران و واشنگتن، گروهی از کارشناسان هستهای از دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، خواستند اجازه ندهد ایران با تمرکز بر موضوع تنگه هرمز، مذاکرات را از پرونده هستهای منحرف کند و امتیازهای مهمی را پیش از ارائه هرگونه امتیاز هستهای به دست آورد.
این هشدارها پس از آن مطرح شد که احمد وحیدی، فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، اعلام کرد ایران تا زمانی که آمریکا و اسرائیل سلاح هستهای در اختیار داشته باشند، به فعالیتهای هستهای خود ادامه خواهد داد.
او گفت: «تا زمانی که آمریکا و اسرائیل سلاح هستهای دارند، ما نیز برای امنیت ملی خود به این برنامه ادامه خواهیم داد. اگر آنها خلع سلاح شوند، ما نیز خلع سلاح خواهیم شد.»
واکنش نتانیاهو
در پی این اظهارات، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، تأکید کرد که اسرائیل اجازه نخواهد داد ایران به سلاح هستهای دست پیدا کند؛ چه توافقی میان تهران و واشنگتن حاصل شود و چه نشود.
نتانیاهو گفت: «امروز فرمانده سپاه آشکارا اعلام کرد که ایران قصد دارد به توسعه سلاح هستهای ادامه دهد.»
وی افزود: «من نیز به عنوان نخستوزیر اسرائیل مصمم هستم مانع دستیابی ایران به سلاح هستهای شوم. موجودیت اسرائیل موضوع مذاکره نیست. با توافق یا بدون توافق، هر اقدامی که برای حفظ امنیت و آینده کشورمان لازم باشد انجام خواهیم داد.»
نخستوزیر اسرائیل همچنین از دونالد ترامپ به عنوان «بزرگترین دوست اسرائیل در کاخ سفید» یاد کرد و از همکاری دو کشور برای مقابله با برنامه هستهای ایران قدردانی کرد.
ترامپ: اگر ایران دوباره مذاکرات را ترک کند، ضربه سختی خواهد خورد
دونالد ترامپ نیز در گفتوگو با فاکس نیوز اعلام کرد که گزینه نظامی همچنان روی میز است و ایران هرگز نباید به سلاح هستهای دست پیدا کند.
او گفت: «اگر دوباره از مذاکرات خارج شوند، ضربه بسیار سختی خواهند خورد. آنها این را میدانند و درک میکنند. من چارهای ندارم. ایران نمیتواند سلاح هستهای داشته باشد.»
ترامپ افزود: «ضربه اصلی هنوز وارد نشده و امیدوارم هرگز مجبور به استفاده از آن نشویم.»
وی همچنین از برگزاری مذاکراتی که یک روز کامل به طول انجامید خبر داد و گفت گفتوگوها «بسیار خوب» بوده است.
به گفته ترامپ، مذاکرات در مرحله نخست بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز خواهد بود و سپس به موضوع برنامه هستهای ایران خواهد پرداخت.
هشدار کارشناسان درباره راهبرد ایران
آندریا استریکر، معاون برنامه منع گسترش سلاحهای هستهای و زیستی در بنیاد دفاع از دموکراسیها، گفت این ترتیب مذاکرات دقیقاً همان چیزی است که ایران به دنبال آن است.
او اظهار داشت تهران تلاش میکند گفتوگوها را به سمت موضوعاتی سوق دهد که برایش اهمیت بیشتری دارد؛ از جمله حفظ کنترل بر تنگه هرمز، کاهش تحریمهای نفتی و در نهایت لغو گسترده تحریمهای آمریکا، پیش از آنکه درباره ذخایر اورانیوم غنیشده و زیرساختهای هستهای خود امتیاز بدهد.
استریکر هشدار داد اگر مذاکرات به این شکل پیش برود، آمریکا ممکن است اهرمهای فشار خود را پیش از رسیدگی به مهمترین بخش پرونده هستهای از دست بدهد.
او گفت: «اگر ایران بتواند مذاکرات را به این شکل مدیریت کند و دولت ترامپ نیز این روند را بپذیرد، احتمال دارد دیگر اهرم مؤثری برای گرفتن امتیازهای بزرگ هستهای از تهران باقی نماند.»
گزارشها درباره پیشنهاد ایران
به نوشته این گزارش، رسانهها پیشتر خبر داده بودند که ایران پیشنهاد کرده است ابتدا بحران تنگه هرمز و جنگ پایان یابد و سپس مذاکرات هستهای آغاز شود؛ اقدامی که به اعتقاد کارشناسان میتواند قدرت چانهزنی آمریکا درباره غنیسازی اورانیوم و ذخایر اورانیوم غنیشده ایران را کاهش دهد.
همچنین گزارشهایی منتشر شده که ایران تلاش میکند اهرم فشار خود بر تنگه هرمز را حفظ کند و از آن در مذاکرات استفاده کند.
ایران همچنان توانایی ساخت سلاح را حفظ کرده است
کلسی داونپورت، مدیر سیاست منع گسترش سلاحهای هستهای در انجمن کنترل تسلیحات، نیز گفت ایران تلاش میکند از اهرم ناشی از اختلال در رفتوآمد کشتیها در تنگه هرمز استفاده کند.
او تأکید کرد که حتی پس از پایان درگیریها، ایران همچنان دانش فنی، فناوری و بخش مهمی از مواد لازم برای ساخت سلاح هستهای را در اختیار خواهد داشت.
به گفته داونپورت، «دانش و تخصص هستهای را نمیتوان با بمباران از بین برد» و اگر برنامه هستهای ایران بدون نظارت باقی بماند، همچنان منبع بیثباتی و بحران در آینده خواهد بود.
ضرورت بازگشت بازرسان آژانس
داونپورت از دولت آمریکا خواست پیش از ورود به مذاکرات تفصیلی هستهای، بازگشت بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی به تأسیسات هستهای ایران را در اولویت قرار دهد.
او گفت بازرسان آژانس بیش از یک سال است از برخی مراکز کلیدی هستهای ایران بازدید نکردهاند و هنوز مشخص نیست چه میزان از زیرساختها و مواد هستهای ایران باقی مانده است.
وی همچنین پیشنهاد کرد کاهش تحریمها به صورت مرحلهای و در ازای اقدامات قابل راستیآزمایی ایران انجام شود تا اعتماد متقابل در روند مذاکرات شکل بگیرد.
در همین حال، استریکر تأکید کرد هرگونه امتیاز آمریکا درباره تنگه هرمز، کاهش تحریمها یا رفع محاصره دریایی باید مستقیماً به اقدامات مشخص و قابل اندازهگیری ایران در پرونده هستهای گره بخورد.
او گفت: «بهترین راه برای دستیابی به یک توافق پایدار این است که موضوع هستهای به همان اندازه تنگه هرمز و سایر خواستههای اصلی ایران، در مرکز مذاکرات قرار داشته باشد.»
