جوانان کمتر الکل مینوشند؛ اما چرا برخی به «برنزهکردن افراطی» و سیگار روی آوردهاند؟
در حالی که مصرف الکل در میان جوانان کاهش چشمگیری پیدا کرده و به پایینترین سطح خود رسیده است، کارشناسان بهداشت درباره افزایش محبوبیت برخی رفتارهای پرخطر دیگر، از جمله «تنمکسینگ» و سیگار کشیدن، هشدار میدهند.
به گزارش رسانههای کانادایی، کارشناسان معتقدند شبکههای اجتماعی در حال بازتعریف برخی رفتارهای شناختهشده و پرخطر هستند و آنها را بهعنوان نمادی از زیبایی، سرکشی یا جایگاه اجتماعی به جوانان عرضه میکنند؛ در حالی که ارتباط این رفتارها با بیماریهایی مانند سرطان بهخوبی اثبات شده است.
هشدار درباره «تنمکسینگ»
یکی از روندهایی که نگرانی متخصصان پوست را برانگیخته، «تنمکسینگ» است؛ اصطلاحی که به تلاش برای حداکثر کردن میزان قرار گرفتن در معرض نور خورشید و اشعه فرابنفش برای دستیابی به پوستی تیرهتر و برنزهتر اشاره دارد.
دکتر سانیل کالیا، رئیس گروه آگاهیرسانی درباره نور خورشید در انجمن متخصصان پوست کانادا، میزان نگرانی خود از این روند را ۱۰ از ۱۰ عنوان کرد.
او گفت دوران کودکی و نوجوانی از مهمترین دورهها برای پیشگیری از سرطان پوست است، زیرا بخش قابل توجهی از آسیب ناشی از اشعه فرابنفش در طول زندگی فرد در همین سالها ایجاد میشود.
کالیا هشدار داد که برنزهکردن بیش از حد، علاوه بر افزایش آسیبهای پوستی و ایجاد لک و مشکلات پوستی، میتواند روند پیری پوست را نیز سرعت ببخشد.
او همچنین درباره ارتباط میان این روند و آفتابسوختگی ابراز نگرانی کرد و گفت:
«حتی یک بار آفتابسوختگی میتواند خطر ابتلا به ملانوما، کشندهترین نوع سرطان پوست، را دو برابر کند.»
به گفته این متخصص، میزان اشعه فرابنفشی که فرد در دوران جوانی دریافت میکند، نقش مهمی در افزایش خطر ابتلا به سرطان پوست در سالهای بعد زندگی دارد. او افزود که سرطان پوست حدود یک نفر از هر پنج تا هفت نفر را تحت تأثیر قرار میدهد.
کالیا توصیه کرد افراد، بهویژه جوانان، از قرار گرفتن طولانیمدت در معرض نور خورشید خودداری کنند و در ساعات اوج تابش اشعه فرابنفش، یعنی حدود ۱۱ صبح تا ۳ بعدازظهر، احتیاط بیشتری داشته باشند.
استفاده از ضدآفتاب، لباسهای محافظ و کلاههای لبهپهن نیز میتواند خطر آسیبهای ناشی از نور خورشید و سرطان پوست را کاهش دهد.
او همچنین نسبت به افزایش استفاده از تختهای برنزهکننده هشدار داد و گفت این تجهیزات از نظر خطر ابتلا به سرطان، در سطح مواجهههای خطرناک دیگری مانند سیگار کشیدن قرار دارند.
نگرانی از بازگشت سیگار در فرهنگ عامه
در کنار روند برنزهکردن افراطی، متخصصان سرطان نسبت به افزایش حضور سیگار در فرهنگ عامه و شبکههای اجتماعی و تأثیر احتمالی آن بر رفتار جوانان نیز هشدار دادهاند.
مرکز سرطان بریتیش کلمبیا پیشتر اعلام کرده بود که جوانان ممکن است از هنرمندان، افراد مشهور و اینفلوئنسرهایی که سیگار کشیدن را جذاب جلوه میدهند، الگوبرداری کنند.
بر اساس جدیدترین آمار، بریتیش کلمبیا با ۹.۵ درصد، پایینترین نرخ استعمال سیگار در میان بزرگسالان کانادا را دارد؛ این رقم در سطح ملی ۱۲.۵ درصد است.
با این حال، حدود ۱۵ درصد از جوانان ۱۲ تا ۱۹ ساله در بریتیش کلمبیا اعلام کردهاند که سیگار یا سایر محصولات دخانی مصرف کردهاند.
اگرچه میزان مصرف سیگار در بلندمدت روندی نزولی داشته، دادههای جدید ملی نشان میدهد این روند ممکن است در حال تغییر باشد.
بر اساس نظرسنجی مصرف مواد در کانادا در سال ۲۰۲۵، ۱۴ درصد از پاسخدهندگان گفتهاند که طی ۳۰ روز گذشته سیگار کشیدهاند؛ این رقم در سال ۲۰۲۳، ۱۳ درصد بود.
در میان جوانان و افراد بزرگسال جوان نیز این میزان از ۱۴ درصد به ۱۵ درصد افزایش یافته است.
«سیگفلوئنسرها» و عادیسازی سیگار
پژوهشگران در مقالهای منتشرشده در مجله پزشکی هشدار دادهاند که افزایش محتوای مرتبط با سیگار در شبکههای اجتماعی ممکن است به عادیسازی دوباره مصرف سیگار در میان جوانان کمک کند.
در این مقاله به ظهور پدیدهای با عنوان «سیگفلوئنسر» اشاره شده است؛ اصطلاحی برای افراد مشهور و اینفلوئنسرهایی که تصاویر خود در حال سیگار کشیدن را در فضای مجازی منتشر میکنند.
حتی حسابهایی اختصاصی برای انتشار چنین تصاویری در شبکههای اجتماعی شکل گرفته است. یکی از این حسابها در اینستاگرام خود را صفحهای برای افرادی معرفی میکند که میخواهند «هنر سیگار کشیدن و باحال بودن» را زنده نگه دارند.
به نوشته پژوهشگران، این صفحات بهصورت گزینشی تصاویر معاصر و قدیمی از افراد سیگاری را گردآوری و منتشر میکنند و سیگار کشیدن را به شکل رفتاری سرکشانه، جذاب و نوستالژیک به نمایش میگذارند.
چهرههایی از جمله هیلی بیبر، چارلی ایکسسیایکس و بازیگران سریال هیتد ریوارلی، از جمله کانر استوری و هادسون ویلیامز نیز در چنین محتواهایی دیده شدهاند.
چرا جوانان یک خطر را کنار میگذارند اما به سراغ خطر دیگری میروند؟
کارشناسان میگویند کاهش مصرف الکل در میان جوانان لزوماً به معنای کاهش تمام رفتارهای پرخطر نیست. شبکههای اجتماعی میتوانند خطرهای قدیمی را در قالبهای جدید و جذاب ارائه کنند؛ بهگونهای که سیگار کشیدن یا برنزهکردن شدید به جای یک رفتار ناسالم، به نمادی از زیبایی، سبک زندگی، جذابیت یا شورش علیه هنجارها تبدیل شود.
متخصصان بهداشت عمومی تأکید میکنند که آسیب ناشی از اشعه فرابنفش و مصرف دخانیات همچنان از عوامل شناختهشده و قابل پیشگیری سرطان هستند و محبوبیت آنها در شبکههای اجتماعی، خطرات پزشکی این رفتارها را تغییر نمیدهد.
