گسترش دامنه جنگ در خلیج فارس؛ حمله پهپادی و موشکی حوثیها به ۴ شهر عربستان و هدف قرار گرفتن نفتکشهای ایرانی توسط آمریکا
در پی حمله گسترده نیروهای حوثی یمن به چهار شهر در جنوب عربستان سعودی و خروج آتش منازعه از مرزهای پیشین، اخبار رسیده از منطقه نشان از تصاعد بیسابقه تنشها دارد. در این حملات که آتشسوزیهای گستردهای در تأسیسات نفتی عربستان به همراه داشت، دستکم ۷۳ نفر زخمی شدند. همزمان، با هدف قرار گرفتن چند نفتکش ایرانی توسط نیروهای آمریکایی، گمانهزنیها درباره ورود بحران ۶ ماهه خاورمیانه به مرحلهای خطرناکتر افزایش یافته است.
به گفته یک مقام آمریکایی، نیروهای ایالات متحده در پاسخ به تلاش ایران برای هدف قرار دادن یک ناو جنگی این کشور، حملات خود را به نفتکشهای وابسته به سپاه پاسداران از سر گرفتند. رسانههای داخلی ایران نیز این حملات را تأیید کردهاند؛ خبرگزاری تسنیم از اصابت موشک آمریکایی به یک نفتکش در ۴ مایلی (۶ کیلومتری) جزیره خارک خبر داد و شبکه خبر نیز حمله به نفتکش دیگری در نزدیکی آبهای جاسک در دریای عمان را پوشش داد. در واکنش به این اقدام، سپاه پاسداران با انتشار بیانیهای ضمن هشدار به تخلیه شناورها، تهدید کرد که نفتکشهای حاضر در بنادر کویت و بحرین را هدف قرار خواهد داد.
از سوی دیگر، جنبش حوثیهای یمن با صدور بیانیهای اعلام کرد عملیات نظامی گستردهای را در عمق خاک عربستان با بهرهگیری از پهپاد و موشک انجام داده است. پایگاه هوایی «خمیس مشیط» و تأسیسات شرکت آرامکو در شهرهای «أبها»، «نجران» و «جازان» از جمله اهداف این حملات بودند. تصاویر ماهوارهای ناسا نیز برخاستن دود غلیظ از پالایشگاه جازان و مرکز توزیع نفت در أبها را ثبت کردهاند. مقامهای سعودی تایید کردند که در میان زخمیشدگان، زنان و کودکان نیز به چشم میخورند. این میزان خسارت و تلفات، از زمان آغاز مناقشه نظامی ایالات متحده و اسرائیل علیه ایران در ماه فوریه، یکی از سنگینترین ضربات وارده به داخل خاک عربستان محسوب میشود.
جهش قیمت نفت در بازارهای جهانی
با تجدید درگیریها پس از آرامش نسبی در ماه اوت، قیمت جهانی نفت بار دیگر به مرز ۱۰۰ دلار برای هر بشکه نزدیک شد. شاخصهای نفت خام برنت و وست تگزاس اینترمدیت به بالاترین سطح خود در ماههای اخیر رسیدهاند. کارشناسان بر این باورند که ناامنی در جنوب غربی عربستان میتواند با تشدید اختلال در زنجیره تأمین انرژی، بحران اقتصادی جهان را وارد ابعاد تازهای کند.
در همین حال، نیروهای دولتی یمن (مورد حمایت عربستان) با شکستن آتشبسهای شکننده قبلی، پیشرویهایی را برای بازپسی مناطق تحت کنترل حوثیها آغاز کردهاند. در مقابل، یحیی سریع، سخنگوی نظامی حوثیها، حملات هوایی ائتلاف سعودی را عامل اصلی تشدید بحران خوانده و بر حتمی بودن پاسخهای بعدی تأکید کرده است.
جنگ محاصرهها و پیامدهای داخلی در آمریکا
تقابل کنونی در خلیج فارس به یک جنگ فرسایشی و آزمون ارادهها میان واشنگتن و تهران مبدل شده است. وزارت خزانهداری آمریکا تحریمهای هوانوردی تازهای را علیه ایران اعمال کرده است تا ناوگان هوایی این کشور را زمینگیر کند. واشنگتن تلاش دارد تا با برقراری محاصره دریایی علیه صادرات نفت ایران، همزمان امنیت عبور نفتکشها در تنگه هرمز را تأمین کند. در نقطه مقابل، تهران از طرح خود برای ایجاد یک «منطقه انحصاری دریانوردی» در تنگه هرمز و خلیج فارس جهت تقابل با محاصره آمریکا خبر داده است.
در بعد نظامی، سپاه پاسداران اعلام کرد یک شناور زیرسطحی (پهپاد زیرآبی) آمریکایی را در نزدیکی تنگه هرمز توقیف کرده است؛ هرچند مقامهای آمریکایی مدعی شدهاند این شناور صرفاً دچار نقص فنی شده و فاقد تجهیزات حساس راداری بوده است. با وجود آسیبهای وارده به توان متعارف و اقتصاد ایران، ظرفیتهای موشکی و پهپادی این کشور همچنان تهدیدی جدی برای پایگاهها و شناورهای آمریکایی در منطقه به شمار میرود.
تداوم این بحران موجب نایاب شدن سوخت و جهش بیسابقه قیمت دیزل در بازار داخلی آمریکا شده است؛ امری که در آستانه انتخابات کنگره در ماه نوامبر، فشار سیاسی مضاعفی را بر موقعیت جمهوریخواهان و دونالد ترامپ وارد کرده است.
