یمن در آستانه جهنم؛ آتش جنگ داخلی با جرقه بحران نفتی و حمله به مسیرهای مواصلاتی دوباره شعلهور میشود
با اوجگیری کمسابقه تنشها در منطقه و تحرکات جدید شبهنظامیان حوثی مورد حمایت ایران، یمن بار دیگر در یک قدمی سقوط به دامن یک جنگ داخلی ویرانگر قرار گرفته است؛ بحرانی تازه که مستقیم بر امنیت انرژی جهان و شریانهای اصلی کشتیرانی تأثیر میگذارد.
فروپاشی آتشبس و نبرد در دروازه «المخا»
آتشبس شکنندهای که از سال ۲۰۲۲ میان دولت قانونی یمن و ائتلاف تحت رهبری عربستان برقرار شده بود، اکنون بهطور کامل در حال فروپاشی است. با ورود نیروهای حوثی به بندر استراتژیک «المخا» در کرانه دریای سرخ — که تا پیش از این در کنترل نیروهای دولتی قرار داشت — نگرانیها از قطع مجدد کمکهای بشردوستانه به کشوری که ۴۰ میلیون جمعیت آن سالها با کابوس قحطی و ۱۵۰ هزار کشته دستوپنجه نرم کردهاند، به اوج رسیده است.
پیشروی به سمت بندر المخا، تنها یک تسلط منطقهای نیست؛ بلکه گامی خطرناک برای دستاندازی به تنگه کلیدی «بابالمندب» محسوب میشود که سالانه بیش از ۱ تریلیون دلار کالا و حجم عظیمی از نفت جهان از آن عبور میکند.
موتور محرک بحران؛ جنگ نفت و محاصره متقابل
گزارشها حاکی از آن است که تشدید درگیریها پس از حملات موشکی و پهپادی حوثیها به تأسیسات نفتی و زیرساختی عربستان سعودی آغاز شد. در پاسخ، ائتلاف سعودی فرودگاه بینالمللی صنعا و مواضع نیروهای حوثی را با دهها حمله هوایی هدف قرار داد.
اکنون با محدود شدن عبور و مرور از تنگه هرمز، عربستان سعودی در تلاش است تا نفت خود را از مسیر جایگزین دریای سرخ صادر کند. در مقابل، حوثیها با اعلام محاصره دریایی علیه عربستان، مستقیماً شریانهای نفتی و کشتیهای تجاری این کشور را هدف گرفتهاند؛ اقدامی که کاملاً در راستای استراتژی تهران برای فشار بر متحدان آمریکا و محدودسازی صادرات نفت از خلیج فارس ارزیابی میشود.
تغییر معادله بازی و هشدار سرخ به بازار انرژی
بر خلاف سایر گروههای نیابتی مانند حماس و حزبالله که در نبردهای سه سال گذشته به شدت آسیب دیدهاند، حوثیها به دلیل فاصله جغرافیایی، کمتر هدف حملات مستقیم اسرائیل قرار گرفته و ساختار نظامی خود را حفظ کردهاند.
احمد ناجی، تحلیلگر ارشد «گروه بینالمللی بحران» در این باره میگوید: «حوثیها دیگر به بخشهای شمالی ساحل غربی محدود نیستند. آنها اکنون نوار ساحلی بسیار وسیعتری را در اختیار دارند که آنها را کاملاً به تنگه بابالمندب مسلط میکند.»
با تجاوز قیمت نفت خام از مرز ۱۰۰ دلار برای هر بشکه، ناامنی همزمان در دو تنگه حیاتی «هرمز» و «بابالمندب»، زنگ خطر یک بحران بیسابقه انرژی را برای اقتصاد جهانی به صدا درآورده است.
