درخواست پزشکان آمریکایی برای مصونیت قانونی در برابر خطاهای هوش مصنوعی

پایگاه خبری «آکسیوس» در گزارشی اختصاصی اعلام کرد که انجمن پزشکی آمریکا ، بزرگترین نهاد صنفی پزشکان در ایالات متحده، رایزنیهای خود را برای تصویب قوانین جدیدی آغاز کرده است که پزشکان را در صورت بروز خطا در ابزارهای هوش مصنوعی و آسیب دیدن بیماران، از مسئولیت حقوقی و کیفری مصون بدارد.
این درخواست همزمان با گسترش پرشتاب کاربرد هوش مصنوعی در تشخیص بیماریها، تحلیل تصاویر پزشکی و ارائه پیشنهادهای درمانی مطرح شده است. در حال حاضر، قوانین موجود حتی در مواردی که پزشک بر اساس توصیههای الگوریتمهای هوش مصنوعی عمل کرده باشد، مسئولیت نهایی هرگونه خطا را بر عهده پزشک معالج میگذارد؛ موضوعی که با افزایش اتکای کادر درمان به این فناوری، نگرانیها و ابهامهای حقوقی فراوانی ایجاد کرده است.
محورهای اصلی درخواست انجمن پزشکی آمریکا
واگذاری مسئولیت به شرکتهای سازنده: این انجمن تأکید دارد که اگر خطای پزشکی ناشی از نقص فنی در ابزار هوش مصنوعی باشد و پزشک در فرآیند تشخیص و درمان از قضاوت بالینی درست و متعارف استفاده کرده باشد، مسئولیت حقوقی آن باید متوجه شرکت سازنده یا ارائهدهنده نرمافزار باشد، نه پزشک.
حمایت قانونی در صورت رد توصیههای هوش مصنوعی: پزشکان خواستار مصونیت قانونی در دو موقعیت کلیدی هستند؛ نخست زمانی که پزشک تصمیم میگیرد از یک ابزار هوش مصنوعی استفاده نکند، و دوم زمانی که تشخیص میدهد توصیه ارائهشده توسط هوش مصنوعی را نادیده بگیرد و خلاف آن عمل کند.
الزامات جدید برای شرکتهای فناوری: انجمن پزشکی آمریکا در کنار این درخواست، شروطی را نیز برای شرکتهای تولیدکننده هوش مصنوعی پزشکی تعیین کرده است:
این شرکتها باید دارای پوشش بیمه مسئولیت محصول متناسب با خطرات احتمالی باشند.
سازندگان موظفاند محدودیتهای ابزارهای خود را بهطور شفاف اعلام کنند و دادههای مربوط به دقت و عملکرد آنها را در اختیار مراکز درمانی قرار دهند.
شرکتهای فناوری نباید قراردادهایی را به مراکز درمانی تحمیل کنند که بهصورت یکطرفه، مسئولیت خطاهای نرمافزار را بر دوش پزشکان بیندازد.
هدف اصلی از تدوین این سیاستگذاری، حفظ جایگاه «قضاوت حرفهای» پزشک به عنوان معیار اصلی تصمیمگیری است؛ بهطوری که در دادگاهها، صحت تشخیص علمی پزشک ملاک قرار گیرد، نه صرفاً تبعیت یا عدم تبعیت او از پیشنهاد ماشین.
این مصوبه که در نوامبر ۲۰۲۶ به تأیید انجمن پزشکی آمریکا رسیده، هنوز جنبه اجرایی ندارد و این نهاد در حال رایزنی با قانونگذاران فدرال و ایالتی برای تبدیل آن به قانون است. بر اساس نظرسنجیهای انجامشده، بیش از یکسوم پزشکان معتقدند که تدوین قوانین شفاف در زمینه مسئولیت حقوقی، پیششرط اصلی برای جلب اعتماد کادر درمان و گسترش استفاده از هوش مصنوعی در بیمارستانهاست.




