دادگاه آمریکا متا را به پرداخت ۵۶۷ میلیون دلار برای آسیبهای روانی واردشده به کودکان در شبکههای اجتماعی محکوم کرد
دادگاهی در ایالت نیومکزیکو آمریکا ، شرکت متا، مالک اینستاگرام و فیسبوک را به پرداخت ۵۶۷ میلیون دلار برای جبران آسیبهای واردشده به سلامت روان کودکان و نوجوانان از طریق این شبکههای اجتماعی محکوم کرد.
این حکم در مرحله دوم یک پرونده قضایی مهم صادر شده است؛ پروندهای که در آن شرکت متا متهم شده بود با طراحی برخی ویژگیهای اعتیادآور در پلتفرمهای خود، سلامت روان کودکان را به خطر انداخته و اطلاعات مربوط به سوءاستفاده جنسی از کودکان را پنهان کرده است.
اختصاص ۴۲۰ میلیون دلار برای درمان کودکان
قاضی برایان بیدشاید در حکم خود اعلام کرد که بخش عمده این مبلغ، یعنی حدود ۴۲۰ میلیون دلار، برای خدمات درمانی و حمایتی مربوط به کودکان و نوجوانان آسیبدیده هزینه خواهد شد.
بخش باقیمانده این مبلغ برای برنامههای آگاهیرسانی، پیشگیری، خدمات غربالگری و هزینههای مرتبط در پنج سال آینده اختصاص خواهد یافت.
این جریمه، علاوه بر ۳۷۵ میلیون دلار جریمه مدنی است که هیئت منصفه در ماه مارس علیه متا تعیین کرده بود. در آن مرحله، هیئت منصفه تشخیص داده بود که این شرکت آگاهانه به سلامت روان کودکان آسیب زده و درباره آنچه از خطرهای مربوط به سوءاستفاده از کودکان در پلتفرمهایش میدانسته، اطلاعات را پنهان کرده است.
الزام متا به تغییر طراحی اینستاگرام و فیسبوک
دادستانها در مرحله دوم پرونده از دادگاه خواسته بودند متا را مجبور کند تغییرات اساسی در محصولات خود ایجاد کند؛ از جمله:
- کاهش ویژگیهایی که باعث وابستگی و استفاده افراطی کودکان میشوند؛
- بهبود روشهای تشخیص سن کاربران؛
- افزایش حفاظت از کودکان در برابر سوءاستفاده جنسی؛
- استفاده از تنظیمات پیشفرض حریم خصوصی قویتر.
قاضی نیز متا را موظف کرد پیامهای هشدار و صفحههای اطلاعرسانی در فیسبوک و اینستاگرام ایجاد کند تا کاربران بهطور واضح با ابزارهای محافظتی، روشهای استفاده ایمن و راههای مقابله با محتوای نامناسب آشنا شوند.
جریمه ۹۴۲ میلیون دلاری در برابر سود میلیاردی متا
با احتساب حکم جدید، مجموع مسئولیت مالی متا در این پرونده به حدود ۹۴۲ میلیون دلار میرسد.
با این حال، این رقم در مقایسه با سود سالانه این شرکت بسیار ناچیز است. متا در سال ۲۰۲۵ حدود ۶۰ میلیارد دلار سود داشته است.
سرمایهگذاران نیز واکنش شدیدی به این حکم نشان ندادند و ارزش سهام متا پس از اعلام رأی دادگاه در معاملات پس از ساعات کاری کمتر از نیم درصد کاهش یافت و به حدود ۵۸۹ دلار و ۴۴ سنت رسید.
دادستان: شرکتها باید پاسخگو باشند
رائول تورز، دادستان کل نیومکزیکو، گفت این حکم پیام روشنی برای شرکتهای فناوری دارد که اگر طراحی محصولات آنها آگاهانه کودکان را در معرض خطر قرار دهد، باید پاسخگو باشند.
او در بیانیهای گفت:
«تصمیم امروز پیروزی برای هر پدر و مادری است که درباره تأثیر شبکههای اجتماعی بر فرزندش نگران بوده و برای هر کودکی است که شایسته رشد در فضای آنلاین امنتر است.»
متا درخواست تجدیدنظر میکند
شرکت متا اعلام کرد که به این حکم اعتراض خواهد کرد.
این شرکت در بیانیهای گفت:
«ما برای حفظ امنیت کاربران در پلتفرمهای خود تلاش زیادی میکنیم و درباره چالشهای شناسایی و حذف افراد مخرب و محتوای زیانآور شفاف بودهایم. همچنان به سابقه خود در حفاظت از نوجوانان در فضای آنلاین اطمینان داریم و از خود در برابر ادعاهایی که واقعیتها را نادرست نشان میدهند، دفاع خواهیم کرد.»
محدودیت قانونی برای بررسی سن کودکان
دادگاه اعلام کرد قوانین فدرال آمریکا درباره حریم خصوصی کودکان، از جمله قانون حفاظت از حریم خصوصی آنلاین کودکان ، اجازه نمیدهد متا برای کودکان زیر ۱۳ سال بدون محدودیت از آنها اطلاعات شخصی دریافت کند یا آنها را برای تأیید سن بهطور پنهانی ردیابی کند.
به همین دلیل، دادگاه دستور نداد متا از همه کودکان درخواست اطلاعات هویتی کند.
اما این شرکت موظف شده ابزارهای تشخیص سن خود را در نیومکزیکو توسعه دهد. این ابزارها با استفاده از هوش مصنوعی و بررسی نشانههایی مانند دوستان کاربر، نوع محتوایی که منتشر میکند و محتوایی که مشاهده میکند، سن احتمالی افراد را تخمین میزنند.
متا همچنین باید طی دو سال آینده یک سامانه ویژه برای پیشبینی کاربران زیر ۱۳ سال توسعه دهد.
قوانین سختگیرانهتر برای کاربران کمسن
بر اساس حکم دادگاه:
- اگر متا تشخیص دهد کاربری زیر ۱۳ سال است، باید او را مانند کودک زیر ۱۳ سال مدیریت کند.
- اگر سن کاربر کمتر از ۱۸ سال باشد اما سن دقیق او مشخص نباشد، باید محدودیتهای مربوط به نوجوانان برای او اعمال شود.
- این شرکت باید با مدارس یا سازمانهای حمایت از کودکان همکاری کند تا سامانهای برای گزارش کاربران احتمالی زیر ۱۳ سال ایجاد شود.
- اطلاعات شخصی جمعآوریشده از کاربران زیر ۱۳ سال باید حذف شود.
- متا باید هر شش ماه یکبار گزارشی درباره اجرای این اقدامات به دادگاه ارائه کند.
پروندههای بیشتری علیه متا در راه است
این حکم تنها یکی از چندین پرونده قضایی علیه متاست.
این شرکت قرار است در اواخر همین ماه در دادگاهی فدرال در اوکلند، کالیفرنیا، با نخستین گروه از ۲۹ ایالتی روبهرو شود که در سال ۲۰۲۳ از متا شکایت کردند.
این ایالتها مدعی هستند اینستاگرام و فیسبوک با طراحی ویژگیهایی که باعث وابستگی کودکان میشود، در بحران سلامت روان نوجوانان نقش داشتهاند.
همچنین هشت ایالت دیگر، از جمله تنسی، پروندههای جداگانهای در دادگاههای ایالتی علیه شرکتهای فناوری مطرح کردهاند.
در ماه گذشته نیز خانوادههای چهار نوجوان که بر اثر خودکشی جان باختهاند، علیه متا، تیکتاک، اسنپ و یوتیوب شکایت کردند و مدعی شدند استفاده طولانیمدت از این شبکهها باعث آسیبهای شدید و در نهایت مرگ فرزندانشان شده است.
لورا ادلسون، استاد دانشگاه نورثایسترن و پژوهشگر حوزه شبکههای اجتماعی و امنیت سایبری، گفت این پرونده میتواند نخستین حلقه از زنجیرهای از تصمیمهایی باشد که آینده متا را تغییر خواهد داد.
او افزود:
«آمریکا احتمالاً قانونی برای ممنوعیت شبکههای اجتماعی تصویب نخواهد کرد؛ اما اگر شرکتهایی مانند متا بدانند طراحی محصولاتشان به کاربران آسیب میزند، ایالتها اکنون راههایی برای محدود کردن این آسیبها پیدا میکنند.»
