راز جلب موافقت همکاران؛ چگونه درخواست کنیم تا احتمال شنیدن پاسخ «بله» بیشتر شود؟

بسیاری از افراد در محیط کار از درخواست کمک ازهمکاران خودداری میکنند؛ زیرا نگراناند مزاحم دیگران شوند، پاسخ منفی بشنوند یا رابطه حرفهای خود را تحت تأثیر قرار دهند. اما پژوهشها نشان میدهد افراد معمولاً بیش از آنچه تصور میکنیم، حاضرند به درخواستهای دیگران پاسخ مثبت بدهند. نکته مهم این است که بدانیم چگونه، در چه زمانی و با چه لحنی درخواست خود را مطرح کنیم.
روزنامه والاستریت ژورنال در گزارشی درباره شیوه مؤثر درخواست کردن در محیط کار، به پژوهشهایی اشاره کرده است که نشان میدهد افراد با تغییر روش بیان خواستههای خود میتوانند احتمال موافقت دیگران را افزایش دهند. بر اساس این گزارش، چهار اصل میتواند در این زمینه مؤثر باشد: درخواست مستقیم، ترجیح گفتوگوی حضوری، داشتن انتظار واقعبینانه از پاسخ مثبت و دادن فرصت کافی به طرف مقابل برای تصمیمگیری.
درخواست خود را مستقیم و روشن مطرح کنید
یکی از اشتباهات رایج در محیط کار این است که افراد بهجای بیان روشن خواسته خود، از اشارههای غیرمستقیم استفاده میکنند. آنها ممکن است امیدوار باشند همکارشان منظور آنها را متوجه شود و بدون آنکه درخواست صریحی مطرح شود، برای کمک پیشقدم شود.
برای مثال، فردی که میخواهد از طریق یکی از همکارانش با شخصی به نام استیو آشنا شود، ممکن است بگوید: «دوست دارم با او ارتباط برقرار کنم.» اما این جمله لزوماً به طرف مقابل نمیفهماند که از او انتظار میرود واسطه این آشنایی شود.
در مقابل، جملهای مانند «ممکن است من را به او معرفی کنی؟» درخواست را روشن میکند و به همکار فرصت میدهد تا بهطور مشخص درباره آن تصمیم بگیرد.
بر اساس پژوهشی که نویسنده گزارش با همکاری فرانسیس فلین، استاد مدرسه کسبوکار دانشگاه استنفورد، انجام داده است، افراد تصور میکردند درخواستهای غیرمستقیم میتوانند بهاندازه درخواستهای مستقیم مؤثر باشند. با این حال، روشن کردن دقیق خواسته باعث میشود طرف مقابل بهتر بداند چه کاری از او انتظار میرود.
درخواست مستقیم به معنای دستور دادن یا تحت فشار گذاشتن دیگران نیست؛ بلکه یعنی خواسته خود را بدون ابهام بیان کنید و در عین حال، حق طرف مقابل برای رد کردن آن را محترم بشمارید.
گفتوگوی حضوری احتمال پاسخ مثبت را افزایش میدهد
روش مطرح کردن درخواست نیز اهمیت زیادی دارد. اگر امکان آن وجود داشته باشد، گفتوگوی حضوری میتواند مؤثرتر از فرستادن یک ایمیل باشد. تماس تلفنی یا تماس تصویری نیز ممکن است نتیجه بهتری از ارتباط صرفاً نوشتاری داشته باشد.
در یکی از پژوهشهای انجامشده از سوی نویسنده گزارش و مهدی روغنیزاد، دانشیار مدرسه مدیریت تد راجرز، درخواستهای حضوری در مقایسه با درخواستهای ایمیلی، در آزمایشی با مشارکت افرادی که با یکدیگر آشنایی نداشتند، ۳۴ برابر بیشتر احتمال داشت با پاسخ مثبت روبهرو شوند.
در آزمایشی دیگر، از افراد خواسته شد از پنج نفر از دوستانشان بخواهند نوشتهای را برایشان بازخوانی و بررسی کنند. زمانی که درخواست حضوری مطرح شد، حدود ۸۰ درصد افراد با آن موافقت کردند؛ اما هنگامی که همان درخواست از طریق ایمیل ارسال شد، میزان موافقت به ۲۹ درصد کاهش یافت.
در تماسهای تلفنی یا تصویری نیز میزان موافقت در برخی آزمایشها اندکی بیشتر از ۵۰ درصد بود.
این نتایج نشان میدهد افراد ممکن است تأثیر شیوه ارتباط بر پاسخ دیگران را دستکم بگیرند. در ارتباط حضوری، طرف مقابل میتواند لحن، حالت چهره و منظور گوینده را بهتر درک کند و گفتوگو نیز فرصت بیشتری برای توضیح یا رفع ابهام فراهم میکند.
البته این ارقام به شرایط و طراحی آزمایشهای مشخص مربوطاند و لزوماً به این معنا نیستند که هر درخواست حضوری در محیط کار همیشه موفقتر از هر ایمیلی خواهد بود. با این حال، هنگامی که درخواست اهمیت زیادی دارد یا به توضیح و گفتوگو نیاز دارد، ارتباط مستقیم میتواند گزینه مناسبتری باشد.
تصور نکنید پاسخ منفی محتملترین نتیجه است
اصل سوم این است که پیش از مطرح کردن درخواست، خود را برای شنیدن پاسخ منفی آماده کنید، اما از ابتدا نیز فرض نکنید که دیگران تمایلی به کمک ندارند.
بر اساس گزارش والاستریت ژورنال، پژوهشگران طی حدود ۲۰ سال، در مجموعهای از مطالعات، از افراد خواستهاند درخواستهای مختلفی را از بیش از ۱۵ هزار نفر مطرح کنند. این درخواستها از قرض گرفتن تلفن همراه و درخواست کمک برای پیدا کردن ساختمانی دشوار برای یافتن تا درخواست کمک مالی برای امور خیریه و شمارش دانهها را شامل میشد.
نتایج نشان داد افراد در عمل تقریباً دو برابر بیشتر از آنچه درخواستکنندگان پیشبینی میکردند، پاسخ مثبت میدادند.
به بیان دیگر، بسیاری از افراد میزان تمایل دیگران به همکاری را کمتر از واقعیت برآورد میکنند. نگرانی از ایجاد مزاحمت یا ترس از رد شدن ممکن است باعث شود افراد اصلاً درخواست خود را مطرح نکنند؛ در حالی که اگر درخواست کنند، ممکن است با پاسخ مثبت روبهرو شوند.
بر اساس این یافتهها، بهتر است درخواست خود را با لحنی مطمئن و محترمانه بیان کنید. عذرخواهیهای مکرر، تردید بیش از حد یا استفاده از عبارتهایی که از ابتدا ارزش خواسته را پایین میآورند، ممکن است پیام شما را نامطمئن جلوه دهد.
برای مثال، بهجای آنکه بارها بگویید «ببخشید که مزاحمت میشوم، میدانم خیلی سرت شلوغ است و احتمالاً نمیتوانی»، میتوانید دقیقاً توضیح دهید چه کمکی نیاز دارید و سپس به همکار خود فرصت دهید تصمیم بگیرد.
این رویکرد به معنای اصرار بر پاسخ مثبت نیست؛ هدف آن است که ترس از رد شدن مانع مطرح کردن یک درخواست معقول نشود.
فقط به گرفتن پاسخ «بله» فکر نکنید
چهارمین اصل، توجه به کیفیت موافقت است، نه صرفاً دریافت یک پاسخ مثبت.
اگر فردی احساس کند برای موافقت با درخواست تحت فشار قرار گرفته است، ممکن است بعداً از تصمیم خود پشیمان شود، نسبت به درخواستکننده احساس دلخوری پیدا کند یا حتی از انجام تعهد خود منصرف شود.
به همین دلیل، درخواستکننده باید به طرف مقابل فرصت کافی بدهد تا درباره خواسته مطرحشده فکر کند. برای نمونه، میتوان گفت: «لازم نیست همین حالا جواب بدهی؛ میتوانی تا فردا دربارهاش فکر کنی.»
در برخی موقعیتها، فرستادن یک پیام یا ایمیل کوتاه پیش از گفتوگوی اصلی نیز میتواند مفید باشد. این کار به فرد مقابل فرصت میدهد از قبل درباره درخواست فکر کند و در زمان گفتوگو آمادگی بیشتری برای تصمیمگیری داشته باشد.
هدف این است که موافقت، داوطلبانه و آگاهانه باشد. پاسخ مثبتی که از روی اجبار یا رودربایستی داده شود، لزوماً به همکاری مؤثر و پایدار منجر نمیشود.
چگونه این اصول را در محیط کار به کار ببریم؟
بر اساس یافتههای مطرحشده در گزارش، اگر میخواهید از همکار خود کمک بگیرید، بهتر است ابتدا دقیقاً مشخص کنید چه چیزی میخواهید. سپس، در صورت امکان، درخواست را در یک گفتوگوی حضوری یا تماس مستقیم مطرح کنید.
بهجای آنکه از ابتدا انتظار رد شدن داشته باشید، امکان موافقت را نیز در نظر بگیرید و خواسته خود را با لحنی روشن و مطمئن بیان کنید. در نهایت، برای تصمیمگیری به طرف مقابل فرصت بدهید و نشان دهید که پاسخ او، حتی اگر منفی باشد، محترم شمرده میشود.
جمعبندی گزارش والاستریت ژورنال این است که بسیاری از موانع درخواست کمک، بیش از آنکه ناشی از بیمیلی دیگران باشند، از نگرانیهای خود درخواستکنندگان سرچشمه میگیرند. درخواست مستقیم، انتخاب روش مناسب ارتباط و احترام به اختیار طرف مقابل میتواند زمینه همکاری بیشتر و روابط حرفهای سالمتر را فراهم کند.




