پس از شکست جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای؛ ترامپ در برابر ایران با گزینههای دشوار و عمدتاً نامطلوب روبهروست

دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، پذیرفته است که جنگ با ایران هزینه سیاسی سنگینی برای حزب جمهوریخواه در انتخابات میاندورهای به همراه داشته است. اکنون او در شرایطی قرار گرفته که برای پایان دادن به این جنگ با چند گزینه دشوار روبهروست؛ گزینههایی که هرکدام میتوانند پیامدهای سیاسی، اقتصادی و نظامی قابلتوجهی برای دولت او داشته باشند.
به گزارش آکسیوس، ترامپ باید تصمیم بگیرد که آیا با پذیرش هزینههای جنگ و عقبنشینی از برخی مواضع خود به دنبال توافق با تهران برود، یا مواضع سختگیرانهاش را حفظ کند و بار دیگر حملات نظامی علیه ایران را از سر بگیرد.
این وضعیت در حالی شکل گرفته که رئیسجمهور آمریکا طی هفتههای گذشته بارها وعده داده بود جنگ با ایران را پس از انتخابات میاندورهای، به هر شکل ممکن، به پایان برساند.
سه گزینه دشوار پیش روی ترامپ
بر اساس این گزارش، ترامپ در حال حاضر سه مسیر اصلی پیش رو دارد:
۱. ازسرگیری حملات نظامی علیه ایران
نخستین گزینه، بازگشت به عملیات نظامی و ازسرگیری حملات هوایی علیه ایران است. با این حال، چنین تصمیمی با مشکلات جدی روبهرو خواهد بود. ادامه جنگ در میان افکار عمومی آمریکا محبوبیت ندارد، افزایش قیمت سوخت را تشدید میکند و لزوماً نتایج نظامی بهتری نسبت به عملیات قبلی به همراه نخواهد داشت.
از این رو، بازگشت به جنگ میتواند فشار سیاسی بیشتری بر ترامپ وارد کند؛ بهویژه آنکه نتایج انتخابات میاندورهای نشان داده است ادامه این درگیری برای جمهوریخواهان هزینهساز بوده است.
۲. مذاکره و دستیابی به توافق با ایران
گزینه دوم، تلاش برای دستیابی به توافقی سیاسی و پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره است.
اما این مسیر نیز بدون مانع نیست. اگر تهران حاضر به دادن امتیازهای موردنظر واشنگتن نباشد، یا با ارزیابی شکست انتخاباتی ترامپ، خواستههای خود را افزایش دهد، دستیابی به توافق برای دولت آمریکا دشوارتر خواهد شد.
در واقع، ترامپ باید میان پذیرش یک توافق احتمالی که ممکن است از نظر سیاسی بهعنوان عقبنشینی تعبیر شود و ادامه جنگی که هزینههای آن افزایش یافته است، تصمیم بگیرد.
۳. ادامه محاصره دریایی و فشار اقتصادی بر ایران
گزینه سوم که برخی دستیاران ترامپ از آن با عنوان «خفه کردن» ایران یاد میکنند، حفظ شرایط کنونی است.
این راهبرد شامل ادامه محاصره دریایی و حفظ تحریمهای شدید اقتصادی با هدف افزایش فشار بر حکومت ایران است تا تهران در نهایت برای دادن امتیاز و پذیرش توافق تحت فشار قرار گیرد.
با این حال، این سیاست ممکن است ماهها زمان ببرد تا نشانههای ملموسی از موفقیت آن ظاهر شود. در این مدت نیز دولت ترامپ باید هزینههای اقتصادی و سیاسی ادامه بحران را تحمل کند.
ونس: جنگ با ایران عامل شکست انتخاباتی جمهوریخواهان بود
یکی از مهمترین تحولات پس از انتخابات، موضعگیری صریح جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، درباره تأثیر جنگ ایران بر شکست جمهوریخواهان بود.
ونس صبح چهارشنبه در بیانیهای کمسابقه، مستقیماً جنگ را عامل شکست حزب جمهوریخواه معرفی کرد و در شبکه اجتماعی ایکس نوشت:
«دلیل شکست ما جنگ است. خود رئیسجمهور هم دیشب همین موضوع را گفت. اگر میخواهید استدلال کنید که این جنگ ارزشش را داشت و از دست دادن کنترل سنا برای شش سال آینده بهایی بود که ارزش پرداختن داشت، این استدلال را مطرح کنید. اما همه میدانند چرا شکست خوردیم و هر گفتوگوی صادقانهای درباره مسیر پیش رو باید از همین نقطه آغاز شود.»
ونس همچنین روابط آمریکا با اسرائیل را یکی از عوامل جدی آسیبزننده به موقعیت جمهوریخواهان در انتخابات دانست.
ترامپ روز چهارشنبه در پاسخ به پرسش خبرنگاران، ارزیابی ونس را تا حد زیادی درست توصیف کرد و پذیرفت که جنگ باعث افزایش قیمت بنزین شده است. با این حال، تأکید کرد که اگر دوباره در چنین شرایطی قرار بگیرد، همان تصمیم را اتخاذ خواهد کرد.
او گفت: «ما چاره دیگری نداشتیم. نمیتوان اجازه داد ایران به سلاح هستهای دست پیدا کند.»
ترامپ در پاسخ به این پرسش که چه زمانی جنگ را پایان خواهد داد، گفت: «هر زمانی که خودم بخواهم. اما این کار باید بهدرستی انجام شود، زیرا آنها نباید سلاح هستهای داشته باشند.»
اختلافنظر در حلقه نزدیکان ترامپ درباره ایران و نتانیاهو
به نوشته آکسیوس، جیدی ونس طی ماههای گذشته رهبری گروهی از نزدیکان ترامپ را بر عهده داشته که به رئیسجمهور توصیه میکردند برای پایان دادن به جنگ با ایران به توافق برسد.
منابع آگاه به این رسانه گفتهاند ونس در گفتوگوهای خصوصی، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، را متهم کرده بود که درباره ایران «تقریباً در همه چیز اشتباه میکند».
به گفته منابع آگاه، ونس هشدار داده بود که جنگ در میان افکار عمومی آمریکا بسیار نامحبوب است و میتواند هزینه انتخاباتی سنگینی برای جمهوریخواهان داشته باشد.
بیشتر مقامهای ارشد دولت ترامپ نیز با ارزیابی ونس موافق بودند، اما ترامپ همچنان به ازسرگیری جنگ تمایل داشت.
در مقطعی، رئیسجمهور آمریکا حتی حملات نظامی پیش از انتخابات میاندورهای را بررسی کرده بود؛ اقدامی که نتانیاهو نیز بهشدت خواستار آن بود.
ترامپ سرانجام تصمیم گرفت تا پس از انتخابات صبر کند. با این حال، برخلاف توصیه برخی از ارشدترین مشاورانش، هفته گذشته در انتخابات اسرائیل از نتانیاهو حمایت کرد.
آمادگی نظامی آمریکا برای احتمال ازسرگیری جنگ
در حالی که اختلافنظرهای سیاسی در واشنگتن ادامه دارد، مقامهای آمریکایی به آکسیوس گفتهاند ارتش ایالات متحده در حال تکمیل مقدمات لازم برای احتمال ازسرگیری عملیات نظامی گسترده علیه ایران است.
این آمادگیها شامل اعزام تجهیزات و امکانات نظامی بیشتر به منطقه میشود.
همزمان، میانجیگران قطری در تلاش هستند حمایت آمریکا و ایران را از پیشنویس یک توافق به دست آورند؛ توافقی که هدف آن جلوگیری از بازگشت درگیری نظامی و احتمالاً فراهم کردن زمینه ازسرگیری مذاکرات مستقیم میان دو کشور در روزهای آینده است.
منابع منطقهای به آکسیوس گفتهاند میانجیگران پیش از انتخابات از مقامهای کاخ سفید پرسیده بودند که اگر ترامپ در انتخابات شکست بخورد، چه تصمیمی درباره جنگ خواهد گرفت.
با این حال، مشاوران رئیسجمهور در آن زمان نتوانسته بودند درباره تصمیم احتمالی او پاسخ قطعی بدهند.
یک مقام آمریکایی در این زمینه گفت: «ما به همه گفته بودیم که ابتدا میخواهیم ببینیم نتیجه انتخابات برای ما چگونه خواهد بود.»
واکنش ایران به شکست انتخاباتی ترامپ
در سوی دیگر، مقامهای ایرانی از شکست انتخاباتی ترامپ استقبال کرده و آن را نشانهای از پیروزی ایران در جنگ دانستهاند.
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت:
«ملت ایران، ترامپ را در میدان نبرد و در تنگه هرمز با شکست راهبردی و در واشنگتن با شکست سیاسی مواجه کرد. در همین حال، آمریکاییها با صورتحساب جنگ او روبهرو شدند. هر کسی که با ایران درگیر شود، بهای آن را خواهد پرداخت؛ از میدان نبرد گرفته تا آستانه خانه خودش.»
با این حال، دیپلماتهای مشارکتکننده در تلاشهای میانجیگرانه، مشاوران ترامپ و کارشناسان خاورمیانه به آکسیوس گفتهاند که اظهارات پیروزمندانه ایران ممکن است احتمال بازگشت ترامپ به جنگ را افزایش دهد.
علی واعظ، معاون مدیر برنامه خاورمیانه و شمال آفریقا در گروه بینالمللی بحران، در گفتوگو با آکسیوس گفت:
«احتمالاً وسوسه تهران این است که ضعف سیاسی ترامپ را با ضعف نظامی اشتباه بگیرد و بیش از حد پیش برود؛ در حالی که اقدام هوشمندانهتر این است که تا زمانی که واشنگتن همچنان خواهان توافق است، این فرصت را به یک توافق تبدیل کند.»
گزینه دیگر ترامپ؛ ادامه محاصره دریایی و فشار اقتصادی
در کنار گزینههای نظامی و دیپلماتیک، احتمال دارد ترامپ تصمیم بگیرد شرایط فعلی، یعنی وضعیت «نه جنگ و نه توافق»، را حفظ کند.
بر اساس گزارش آکسیوس، جان رتکلیف، رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا)، اسکات بسنت، وزیر خزانهداری و شماری دیگر از مشاوران ترامپ خواهان آن هستند که رئیسجمهور اجازه دهد محاصره دریایی و کارزار فشار اقتصادی علیه ایران برای مدت طولانیتری ادامه پیدا کند.
هدف این گروه، افزایش تدریجی فشار بر تهران از طریق محدودیتهای دریایی و اقتصادی است تا ایران در نهایت برای دستیابی به توافق تحت فشار قرار بگیرد.
این رویکرد به ترامپ اجازه میدهد بدون آغاز فوری حملات نظامی، فشار بر ایران را حفظ کند؛ هرچند مشخص نیست چه مدت طول خواهد کشید تا این سیاست به نتیجه برسد.
نتیجهگیری گزارش
آکسیوس در جمعبندی گزارش خود مینویسد ترامپ هیچ مسیر سادهای برای پایان دادن به جنگ ایران در اختیار ندارد.
ازسرگیری حملات نظامی میتواند هزینههای سیاسی و اقتصادی بیشتری برای او ایجاد کند؛ مذاکره ممکن است به دلیل اختلاف بر سر امتیازات موردنیاز به شکست بینجامد و ادامه محاصره دریایی و تحریمها نیز ممکن است ماهها طول بکشد تا نتیجه مشخصی داشته باشد.
در این میان، شکست انتخاباتی جمهوریخواهان و انتقاد علنی جیدی ونس، فشار سیاسی تازهای بر ترامپ وارد کرده است؛ فشاری که میتواند محاسبات رئیسجمهور آمریکا درباره ادامه جنگ یا حرکت به سمت توافق را تغییر دهد.




